পূৰ্বৰ খণ্ডত-
অপৰূপ চেঞ্চ'জি মন্দিৰ
টকিঅ'ৰ এটা গোমা ৰাতিপুৱা। ঘন ডাৱৰৰ আচল এখনে সমগ্ৰ মহানগৰীখন ঢাকি ৰাখিছে। কাইল আৰু মই সেই বোৱাৰী পুৱাতে বাছেৰে আছাকুছা অঞ্চল পালোঁগৈ। কাইল ইতিমধ্যে সম্পূৰ্ণ সুস্থ হৈ উঠিছে। কিন্তু জাপানত আমাৰ সময়ো কমি আহিছে। সেয়ে শেষৰ দুটা দিনত যি পাৰোঁ চাওঁ বুলিয়ে এই পুৱাতে ভৰি দিলোঁগৈ চেঞ্চ'জি মন্দিৰত।
.jpg) |
| টকিঅ'ৰ চেঞ্চ'জি মন্দিৰ আৰু নাকামিছে ষ্ট্ৰীট |
টকিঅ'ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন আৰু জনপ্ৰিয় বৌদ্ধ মন্দিৰ এয়া।মন্দিৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ পাৰ হৈ এটা মসৃণ আৰু সুসজ্জিত পথ। পথটোৰ নাম নাকামিছে ষ্ট্ৰীট।গম পালোঁ, এই পথ হেনো এশ বছৰতকৈও অধিক পুৰণি। পথৰ দুয়োকাষে সৰু সৰু দোকানত জাপানী মিঠাই, হস্তশিল্প আৰু স্মাৰক সামগ্ৰী। পুৱা আঠ বাজিছেহে বাবে বহুতো দোকান খুলিবলৈ আৰম্ভ কৰিছেহে। কিন্তু মন্দিৰ প্ৰাংগনত ইতিমধ্যে মানুহৰ সোঁত আৰম্ভ হৈছে। সেয়ে আমি পোনেই মন্দিৰলৈকে গ'লোঁ।
মূল মন্দিৰটোত অপৰূপ কাঠৰ স্থাপত্য- ৰঙা খুঁটাৰ মাজে মাজে শুভ্ৰ দেৱাল। দুৱাৰৰ দুফালে দুটা বিশাল সোণালী লণ্ঠান। সোঁমাজৰ ৰঙা প্ৰকাণ্ড লণ্ঠনটোত জাপানী আখৰ। তাৰ তলেৰে আগবাঢ়ি গৈ দেৱীমূৰ্তি দৰ্শন কৰি ধূপ এডাল লগালোঁ। জনশ্ৰুতি অনুসৰি, ৬২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত দুজন মাছমৰীয়াই টকিঅ'ৰ ওচৰৰ সুমিদা নদীত অকস্মাৎ এই কানন দেৱীৰ মূৰ্তি উদ্ধাৰ কৰিছিল হেনো। সেই মূৰ্তি আনি বেদীত প্ৰতিষ্ঠা কৰিয়ে এই মন্দিৰ স্থাপিত হয়।
.jpg) |
| চেঞ্চ'জি মন্দিৰৰ পেগোডাৰ সন্মুখত আমি |
মন্দিৰৰ চাৰিওকাষে কেইবাঠাইতো ধূপ লগোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰি দিয়া হৈছে। আমাৰ মন্দিৰবোৰৰ দৰেই। চকুত পৰিল তাত ধূপ জ্বলাই বহু লোকে দুয়ো হাতেৰে আলফুলে ধূপৰ ধোৱাঁ নিজৰ মুখৰ ফালে ঠেলি দিছে। তাৰপিছত দুচকু মুদি সেই ধোৱাঁৰ পৰশ চকুৱে-মুখে সানি লৈছে। জাপানীসকলৰ বিশ্বাস যে এই পৰম্পৰাই সুস্বাস্থ্য আৰু সৌভাগ্য আনে। সেয়ে আমি দুয়ো তেওঁলোকক অনুসৰণ কৰিলোঁ। আমাৰ সকলোৰে প্ৰাৰ্থনা আৰু মন্দিৰৰ টিলিঙাৰ সুৰৰ মাজেৰে ধূপৰ ধোঁৱাই গতি ল'লে গোমা আকাশখনলৈ বুলি।
মন্দিৰ চৌহদত বাওঁকাষে এটা পাঁচ-মহলাৰ ওখ কাঠৰ পেগোডা। পেগোডাৰ গাত গাঢ় ৰঙা আৰু শুকুলা ৰঙৰ কাৰুকাৰ্য।পেগোডাৰ এই পাঁচটা স্তৰ হেনো প্ৰকৃতিৰ পাঁচ উপাদান মাটি, পানী, অগ্নি, বায়ু আৰু আকাশৰ প্ৰতীক। একেবাৰে ওপৰ মহলাৰ পৰা আকাশলৈ মূৰ তুলি আছে এটা সোণালী স্তম্ভই। পেগোডাৰ সন্মুখত থিয় দি বেছ কিছুপৰ সেই ৰূপ উপভোগ কৰিলোঁ। ভাৱ হ'ল যেন সেয়া এক পহৰাদাৰ —যি যুগ যুগ ধৰি এই মন্দিৰ ৰক্ষা কৰি আছে। এই পেগোডা যেন কেৱল এক স্থাপত্য নহয়, প্ৰাচীন জাপানৰ আত্মাৰ এক প্ৰতিচ্ছবি। টিলিঙাৰ শব্দ, ধূপৰ মিঠা গোন্ধ, অলেখ ভক্তৰ প্ৰাৰ্থনা মিলি এই চেঞ্চ'জি মন্দিৰ যেন আকাশৰ বুকুত জাপানৰ ইতিহাসে আঁকি থোৱা এক নীৰৱ কবিতা! প্ৰশান্তিময় হৃদয় এখন লৈ মন্দিৰৰ পৰা ওলালোঁ।
ছুম' খেলৰ আমেজ
টকিঅ'ৰ আছাকুছা অঞ্চলতে থকা অন্য এক জাপানী পৰম্পৰাৰ সোৱাদ ল'বলৈ এইবাৰ আমি আছাকুছা ছুম' ক্লাবত থিয় দিলোঁগৈ। দুৱাৰমুখতে এগৰাকী কৰ্মচাৰীয়ে আদৰিলে।
'আহক আহক, অনুষ্ঠান আৰম্ভ হ'বলৈ এতিয়াও সময় আছে। গতিকে লাহে-ধীৰে সাজু হ'ব পাৰিব।'
তেওঁ আমাক পোনেই অনুষ্ঠান হ'ব লগীয়া আহল-বহল হলঘৰটোলৈ আগবঢ়াই নিলে। হলঘৰটোৰ সোঁমাজত মঞ্চ- দুয়োফালে গেলেৰীৰ দৰে শাৰী শাৰীকৈ কাঠৰ চকী-টেবুলেৰে দৰ্শক বহাৰ ব্যৱস্থা। ইতিমধ্যে বেছিভাগ দৰ্শক আহি বহিছে- বহুতেই খোৱাত ব্যস্ত। আমি বহাৰ লগে লগে এগৰাকী ৱেইট্ৰেছ আহি কেইবাবিধো খাদ্য আমাৰ সন্মুখৰ টেবুলত থ'লেহি। টেবুলত দুয়োৰে বাবে সুকীয়াকৈ থকা ষ্ট'ভ দুটাও অন কৰি দিলে।
'আমাৰ খাদ্য আনলিমিটেড। যিমান মন যায় অৰ্ডাৰ কৰিব পাৰে!'
তেওঁ ইংৰাজীতে ক'লে।
মুহূৰ্ততে আমাৰ ষ্ট'ভত শাক-পাচলি আৰু মাংসৰ সৈতে চুপ উতলিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। ভাৱ হ'ল যেন পলকতে দুয়ো সোমাই পৰিলোঁ অন্য এক পৃথিৱীত!
 |
| আছাকুছা ছ্যুম' ক্লাবত জাপানী খাদ্য |
 |
| টকিঅ'ত গেইছা নৃত্য |
দৰ্শকৰ বিপুল হাত-চাপৰিৰ মাজেৰে গেইছা গৰাকীয়ে নৃত্য সামৰিলে। কাইলে আকৌ খাদ্য অৰ্ডাৰ কৰিলে। ধোঁৱাই থকা চুপ, শাক-পাচলি, মাংসৰ অপূৰ্ব সোৱাদ আওকাণ কৰাই যেন মস্কিল হ'ল। ৰিক আগবাঢ়ি আহি ছুম'ৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে কিছু কথা ক'লে। জাপানত আজিৰ পৰা প্ৰায় ১৫০০ বছৰৰো আগতে ছুম'ৰ আৰম্ভণি হৈছিল। প্ৰথমে ছুম' কেৱল খেল নাছিল—শ্বিন্ত’ ধৰ্মৰ এক পৱিত্ৰ আচাৰ হিচাপে প্ৰাচীন জাপানত দেৱতাসকলক সন্তুষ্ট কৰাৰ বাবে মন্দিৰত ছুম' প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই আচাৰৰ ফলত ভাল ফচল, শান্তি আৰু সমৃদ্ধি আহে বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল। সময়ৰ লগে লগে ছুম' ৰাজদৰবাৰৰ বিনোদনৰ এক অংশ হৈ উঠিল, আৰু এডো যুগত ই জনসাধাৰণৰ মাজত এক জনপ্রিয় খেললৈ পৰিণত হ’ল। বৰ্তমান ছুম' জাপানৰ 'জাতীয় খেল' হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।
এইবাৰ ৰিকে ছুম' খেলুৱৈ দুগৰাকীক মঞ্চলৈ আহিবলৈ আহ্বান জনালে। বিশাল দেহেৰে প্ৰথমে আগুৱাই আহিল অন'ছাট'। দৰ্শকলৈ চাই তেওঁ হাত দাঙি দেহৰ শক্তি-বীৰ্য দেখুৱালে। সকলোৱে উকিয়াই, হাত চাপৰি বজাই তেওঁক উষ্ণ আদৰণি জনালে। তাৰপিছতে আহিল কিৰিবায়ামা। অন'ছাট'ৰ তুলনাত তেওঁৰ দেহ বিশালকায় নহয় কিন্তু দেখাতেই ধৰিব পাৰি তেওঁৰ দেহতো অপাৰ শক্তি। দুয়োৰে দেহত একমাত্ৰ সাজ ছুম' খেলৰ পৰম্পৰাগত বহল বেল্ট এডাল। সেই বেল্টডালক হেনো মাৱাছি বুলি কোৱা হয়। ৰিকৰ অনুৰোধ ৰক্ষা কৰি অন'ছাট' আৰু কিৰিবায়ামা দুয়ো মাৱাছি কেনেকৈ কঁকালত মেৰিয়াই লোৱা হয় দেখুৱালে। তাৰপিছত ৰিকে ক'লে, ছুম' খেলুৱৈৰ বাবে দৰ্শকৰ সঁহাৰি আৰু উৎসাহ বহুত গুৰুত্বপূৰ্ণ। গতিকে খেলখনৰ বাবে তেওঁৰ সোঁহাতে বহা দৰ্শকসকল থাকিব কিৰিবায়ামাৰ পক্ষত। আৰু বাওঁহাতৰ দৰ্শক অৰ্থাৎ আমি সকলো অন'ছাট'ত পক্ষত।
 |
| ছুম' খেলৰ চমক |
খাই থকাৰ পৰাই এইবাৰ আমিও সুহুৰিয়ালোঁ। ছুম' খেলৰ আৰম্ভণিতে হেনো নিমখ ছটিয়াই মঞ্চৰ শুদ্ধি কৰাৰ নিয়ম। ৰিকে আমাক সকলোকে সেই পৰ্বত ভাগ ল'বলৈ অনুৰোধ কৰাত উঠি গ'লোঁ। আমাৰ পক্ষৰ খেলুৱৈ অন'ছাট'ই আগবঢ়াই দিয়া পাত্ৰটোৰ পৰা নিমখ অলপ ল'লোঁ। ৰিকে শিকোৱাৰ দৰে সেয়া মঞ্চত ছটিয়াই চিঞৰি উঠিলোঁ, 'গনবাৰে অন'ছাট'!' - ভালকৈ খেলিবা অন'ছাট'।
ৰিকে নিয়মসমূহৰ এটা আভাস দিলে। দৰ্শকক আমোদ দিবলৈকে দুয়ো খেলুৱৈয়ে প্ৰতিটো নিয়মৰ নমুনা দেখুৱালে। খেলুৱৈসকলে ইজনে সিজনক ঘোঁচা বা গোৰ মৰা বা চুলি টনা নিষেধ। জিকাৰ নিয়ম পোনপটীয়া, বিৰোধীক খেলৰ ৰিং অৰ্থাৎ দহ্য'ৰ বাহিৰ কৰিলে বা বিৰোধীৰ ভৰিৰ পতাৰ বাহিৰে দেহৰ যিকোনো অংশই মাটি স্পৰ্শ কৰিলেই খেলৰ সামৰণি পৰে।
দৰ্শক ইতিমধ্যে উত্তেজিত হৈ উঠিছে। যথেষ্ট হৈ চৈৰ মাজেৰে খেল আৰম্ভ হ'ল। অন'ছাট' আৰু কিৰিবায়ামা দুয়ো হাউলি লৈ মাটিত ভৰিৰে ধুপকৈ গোজ মাৰিলে। ৰিকে ৰেফাৰীৰ ভূমিকা ল'লে। পোনেই অন'ছাট'ই কিৰিবায়ামাক ঠেলা মাৰি ৰিঙৰ একাষে নিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। কেইমিনিটমান যুঁজ দি থাকি কিৰিবায়ামাৰ শক্তি যেন শিথিল হৈ আহিল। দুয়োফালৰ দৰ্শকৰ চিঞৰ-বাখৰৰ মাজতে অন'ছাট'ই কিৰিবায়ামাক প্ৰায় দাঙি নিয়াদি নি বাহিৰ কৰি দিলে। পাঁচমিনিটতে প্ৰথম ৰাউণ্ড সমাপ্ত!
আমাৰ বিপৰীতে থকা দৰ্শকসকল যেন কিছু চিন্তাতে পৰিল। ছুম' খেলত হেনো ওজনৰ কোনো ভাগ নাই। যিকোনো ওজনৰ খেলুৱৈয়ে কম বা বেছি ওজনৰ প্ৰতিযোগীৰ সৈতে খেলিব পাৰে। এতিয়া যেন অন'ছাট'ৰ বিশাল শৰীৰে স্বাভাৱিকতে কিৰিবায়ামাক আয়াসতে বিপাঙত পেলাব পাৰিছে। পিছে আমাৰ ধাৰণা ভুল বুলি প্ৰমাণ কৰি দ্বিতীয় ৰাউণ্ডৰ কিৰিবায়ামাই অপূৰ্ব শক্তিৰে অন'ছাট'ক ৰিঙৰ বাহিৰ কৰি দিলে। দুয়োফালৰ দৰ্শকৰ পৰম উত্তেজনা আৰু 'গনবাৰে'ৰ হৈ হাল্লাৰে তৃতীয় ৰাউণ্ড আৰম্ভ হ'ল। এইবাৰ দুয়ো সমানে যুঁজ দিলে- এবাৰত কিৰিবায়ামা ৰিঙৰ কাষ পায়গৈ, ক্ষন্তেকতে আকৌ অন'ছাট' ৰিঙৰ বাহিৰ ওলাওঁ ওলাওঁ অৱস্থা। কিন্তু শেষত অন'ছাট'ৰ বিশালকায় দেহৰ সন্মুখত কিৰিবায়ামা তিষ্ঠি থকাটো যেন অসম্ভৱ হৈ পৰিল। তেওঁৰ এটা ভৰি ৰিঙৰ বাহিৰ ওলোৱাৰ লগে লগে বাওঁফালৰ সকলো দৰ্শক থিয় দি কিৰিলিয়াই উঠিল।
অন'ছাট'ক বিজয়ী ঘোষণা কৰাৰ পিছতে তেওঁ সুধিলে, কোন কোন দৰ্শকে তেওঁৰ সৈতে এঘড়ী যুঁজিব খোজে?' দৰ্শকৰ মাজৰ পৰা কেইবাগৰাকীও উঠি গ'ল। ক্ষন্তেক পিছতে ছুম' খেলৰ বাবে সাজু হৈ প্ৰথমগৰাকী দৰ্শক মঞ্চলৈ ওলাই আহিল। তেওঁৰ সমগ্ৰ দেহ ঢাকি কেৱল মাৱাছি বেল্ট আঁকি থোৱা এটা ছুম' কষ্টিউম। তেওঁক দেখা মাত্ৰকে সকলোৱে হাঁহিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। কিন্তু আমাক সকলোকে আচৰিত কৰি তেওঁ অন'ছাট'ক বেছ কিছুপৰ ঠেলি থাকিল। হয়তো দৰ্শকৰ আমোদৰ বাবেই অন'ছাট'ই বিশেষ বল প্ৰয়োগ নকৰিলে।
অনুষ্ঠানৰ শেষত প্ৰশ্নোত্তৰ শিতান। অন'ছাট' আৰু কিৰিবায়ামা দুয়ো দৰ্শকৰ বিভিন্ন প্ৰশ্নৰ উত্তৰত ছুম' কেৰিয়াৰৰ বিষয়ে বহু কথা ক'লে। দুয়োৰে জাপানী ভাষাৰ উত্তৰ সমূহ ৰিকে আমাৰ বাবে ইংৰাজীলৈ অনউবাদ কৰি দিলে। দুয়ো হেনো প্ৰায় তিনিবছৰ বয়সৰ পৰাই ছুম'ৰ প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰিছিল। তেতিয়াৰ পৰাই তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ জীৱন পৰম্পৰা, কঠোৰ অনুশাসন আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণৰ মাজেৰে পাৰ হৈছে।ছুম' ষ্টেবল বা হেয়া নামৰ আশ্ৰমত তেওঁলোকে শৈশৱ কটাইছে, জ্যেষ্ঠ খেলুৱৈৰ আদেশ মানি কঠোৰ শৃংখলা আৰু নিয়মৰ মাজেৰে প্ৰশিক্ষণ লৈ নিজকে ছুম'বিদ হিচাপে গঢ়িছে।
গম পালোঁ, ত্ৰিছ বছৰমান বয়সৰ পিছতে ছুম'ৰ কেৰিয়াৰ শিথিল হৈ আহে। এতিয়া অন'ছাট' আৰু কিৰিবায়ামা দুয়ো অৱসৰপ্ৰাপ্ত খেলুৱৈ। সেইবাবেই আছাকুছা ছুম' ক্লাবত এই কামত নিয়োজিত হৈছে। ভাৱ হ'ল, ছুম' খেলুৱৈসকলৰ জীৱন মানে কেৱল ৰিঙৰ কেইছেকেণ্ডৰ যুঁজ নহয়! এয়া কঠোৰ পৰিশ্ৰম, সাধনা আৰু আত্মসমৰ্পণৰ এক দীঘলীয়া যাত্ৰা। এয়া যেন কেৱল শাৰীৰিক শক্তি-বীৰ্যৰ যুঁজ নহয়, ছুম' খেল প্ৰকৃততে আত্মসংযমৰ যুঁজ।
সেইনিশা আছাকুছা ছুম' ক্লাব এৰোঁতে অনুভৱ কৰিলোঁ, জাপানৰ এই জাতীয় খেল জাপানী মানসিকতাৰো এক প্ৰতিচ্ছবি—শক্তিৰ মাজত শৃংখলা, বিজয়ৰ মাজত বিনয়, আৰু পৰম্পৰাৰ মাজত গৌৰৱৰ এক অপূৰ্ব প্ৰতিফলন।
.jpg) |
| আছাকুছাত জাপানী মিঠাই ক্ৰীম ব্ৰুলেৰ সোৱাদ লৈ |
.jpg)
.jpg)
