Sunday, 1 February 2026

সূৰ্যোদয়ৰ দেশ জাপানত (১২)

পূৰ্বৰ খণ্ডত-

'মক্সি অ'ছাকালৈ আদৰণি জনাইছোঁ। এয়া আপোনালোকৰ বাবে কম্প্লিমেণ্টেৰী ককটেইল।'

কাইল আৰু মই ককটেইল গিলাচ দুটালৈ চালোঁ- তাৰ পিছত দুয়ো দুয়োলৈ। দুয়োৰে চকুত আমোদ। কিয়'ট'ৰ ৰিয়'কানৰ পৰা ওলাই আহিয়ে কেনে এক বৈপৰীত্যৰ মুখামুখি হৈছোঁহি এই হোটেলত। মক্সি অছাকাত ৰিচেপশ্যনৰ সলনি পোনেই বাৰ। বাৰত চেক ইন কৰি লৈ এয়া আমাৰ সন্মুখত সুৰাৰ গিলাচ!

অ'ছাকাৰ সৈতে আমাৰ প্ৰথম চিনাকি হ'ল এনেকৈয়ে! কিয়'ট'ৰ পৰা প্ৰায় এঘণ্টা ট্ৰেইনেৰে আহি আজি আবেলি অ'ছাকা মহানগৰীত ভৰি দিছোঁহি। প্ৰথম দৃষ্টিতে ভাৱ হৈছে, এই মহানগৰৰ আৱহাৱা ভিন্ন। ব্যস্ত ঘাইপথ, বিশাল অট্টালিকা, মানুহৰ হৈ চৈ - টকিঅ' বা কিয়'ট'ৰ দৰে একেই মহানাগৰিক ব্যতিব্যস্ততা আছে। কিন্তু ইয়াত যেন এটা মুকলি মুকলি উচ্চল ভাৱ। মানুহৰ ব্যৱহাৰ মাৰ্জিত যদিও কিয়'ট'ৰ দৰে আনুষ্ঠানিকতা নাই। কিয়'ট'ৰ পৰা কেৱল দিনটোৰ বাবেহে অ'ছাকালৈ অহাৰ পৰিকল্পনা আছিল আমাৰ। পিছে এই মহানগৰীৰ ৰঙীণ নৈশ পৃথিৱীখনৰ ৰূপ চাবলৈকে আজিৰ ৰাতিটো অ'ছাকত কটোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল'লোঁ।  হোটেলৰ কোঠাত বয়-বস্তু থৈ সন্ধিয়া খোজেৰেই ওলাই আহিলোঁ। অ'ছাকাৰ কাৱামাৰ্চি ড'ৰী পথ। চকুত পৰিল হোটেলৰ আশে-পাশে কেইবাটাও ক্লাব। ক্লাব মানে নাইট ক্লাব নহয়- এয়া জাপানৰ হ'ষ্টেচ ক্লাব (hostess club)। বাহিৰৰ পৰা দেখাত এইবোৰ বিলাসী বাৰ যেন লাগে। কিন্তু কোনো ধৰণৰ ডাঙৰ চাইনবৰ্ড নাই। ক্লাব এ, ক্লাব আমুৰ, ডাৰলিন- নামবোৰ দেখি কথাটো টং কৰিবলৈ অলপ সময় লাগিল। আগতে শুনি অহাৰ বাবেহে বুজিলোঁ, সেই দুৱাৰৰ সিপাৰে প্ৰাপ্তবয়স্কৰ মনোৰঞ্জনৰ বাবে জাপানৰ এক গোপন জগত।

এই হ'ষ্টেছ ক্লাববোৰ ঐতিহাসিক গেইছা সংস্কৃতিৰ এক আধুনিক ৰূপ যেন। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পাছত জাপানে নতুনকৈ জীৱন আৰম্ভ কৰাৰ সময়তে হেনো এই সংস্কৃতিৰ জন্ম। দিনটোৰ হাড়ভঙা পৰিশ্ৰমৰ অন্তত বহু চাকৰিয়ালে সন্ধিয়া কাৰোৱাৰ সহমৰ্মী সংগ বিচাৰিছিল।এগিলাচ পানীয়ৰ সৈতে নিজৰ কথা ক’ব পৰা, মুকলি মনেৰে দৈনন্দিন সুখ-দুখ ভগাই ল'ব পৰা এটা নিৰাপদ আশ্ৰয়ৰ সন্ধান কৰিছিল। সেই প্ৰয়োজনৰ সমিধান হিচাপে উত্থান হ'ল এই হ'ষ্টেচ ক্লাবসমূহৰ। নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ হাৰৰ বিনিময়ত এগৰাকী হ'ষ্টেচ বা গৃহিণীয়ে আপোনাক আদৰি নিব। সাদৰেৰে বহা কোঠাত বহুৱাই এগিলাচ পানীয় আগবঢ়াব আৰু কৌতুহলেৰে সুধিব আপোনাৰ জীৱনৰ সুখ-দুখৰ কথা। বহুতে ভৱাৰ দৰে এই ক্লাববোৰত আইনীভাৱে যৌন ব্যৱসায় নচলে। কিন্তু ঠাই-বিশেষে সেই সীমাও হেনো ধুঁৱলী কুঁৱলী হৈ পৰিব পাৰে। মূলত: বাস্তৱ পৃথিৱীৰ ৰোমাণ্টিক সম্পৰ্কৰ যেন বিকল্প এয়া।  

'ভিতৰখননো কেনে এবাৰ চাবলৈ মন আছিল, কিন্তু সাহসহে নাই!' ইউৰোপীয়ান ক্লাব এটাৰ কাষেৰে পাৰ হৈ গৈ থাকোঁতে কাইলক ক'লোঁ। মোৰ কৌতুহল সামৰিবলৈ টান হ'ল যেন!

'অকলশৰীয়া মানুহে হ'ষ্টেচৰ সংগ উপভোগ কৰাটোহে মূল উদেশ্য! আমি দুয়ো সোমালে কেৱল পৰ্যটনৰ অভিজ্ঞতা ল'বলৈ গৈছোঁ বুলি দেখিয়ে গম পাব। ফেইক কাষ্ট'মাৰ বুলি লগে লগে ধৰা পৰি যাম!' কাইলে হোহোৱাই হাঁহি ক'লে।

সেই অভিজ্ঞতা নোলোৱাকৈয়ে উপলব্ধি হ'ল, এইখন দেশত মানুহে দৈনন্দিন কেনে পৰিশ্ৰম কৰে, কিমান কথা হয়তো মনৰ ভিতৰত ৰাখে, একাকী নিশাবোৰত কিমানে হয়তো এনে ক্লাবত সোমায়গৈ টকাৰ বিনিময়ত এক সৰল মানৱীয় উষ্ণতা বিচাৰি! এয়া জানো এক প্ৰাথমিক মানৱীয় প্ৰয়োজনৰ সুযোগ লৈ কৰা শোষণ নহয়? নে এক আদিম বিনিময় ব্যৱস্থা? সেই নিসংগ মানুহবোৰলৈ মোৰ বৰ দুখ লাগিল।

ডটনব'ৰীৰ ৰঙীণ সন্ধিয়া

খোজেৰেই নাম্বা অঞ্চলৰ বিভিন্ন বাৰ, লাউঞ্জ আৰু ৰেস্তোৰাঁ পাৰ হৈ টন্বৰী (Tonbori) নদীৰ পাৰ পালোঁগৈ।চকুত পৰিল নিয়ন লাইটৰ জকমকীয়া এখন আদৰণি -ডটনব'ৰী (Dōtonbori)। এয়া অ’ছাকাৰ বিনোদন আৰু খাদ্য-সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ ডটনব'ৰী। বাটৰ দুয়োকাষে চকু চাৎ মৰাকৈ ভিন্ন ৰঙী নিয়ন লাইট। তাৰ মাজে মাজে উজ্জ্বল বিলব’ৰ্ডত হৰেক ৰকমৰ বিজ্ঞাপন। চকুত পৰিল জনপ্ৰিয় গ্লিকো দৌৰবিদৰ ছৱিখনো। এজাকি গ্লিকো (Ezaki Glico) নামৰ এটা কোম্পেনীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা এই চিহ্নটো যেন অ'ছাকাৰ উচ্চলতা আৰু শক্তিৰ এক প্ৰতীক। সেইবাবেই কিজানি এই চিন বৰ্তমান অ'ছাকাৰ এক চিনাকি হৈ পৰিছে। তাৰ তলত অলেখ অসংখ্য মানুহৰ ভিৰ। কোনোবাই ছবি তুলিছে। কোনোবাই টন্বৰী নৈৰ পানীত নিয়ন লাইটৰ খেলা চাইছে। সকলো মিলি ইয়াত ডট'নব'ৰীৰ নিশা চঞ্চল হৈ উঠিছে।

ডটনব'ৰীৰ ৰঙীণ নিশা
ভিৰ ফালি কাইল আৰু মই লাহে লাহে খোজ দিলোঁ। অলেখ-অসংখ্য খাদ্যৰ গোন্ধই আমাক আদৰি নিলে যেন। বাটৰ কাষৰ দোকান-পোহাৰত বিভিন্ন খাদ্য। টাক'য়াকি, অক'ন'মিয়াকি, কাটছু, গিয়'জা- কিছুমান চিনাকি, কিছুমান অচিনাকি জাপানী খাদ্য। প্ৰায়বোৰ দোকানৰ সন্মুখত একোজন কৰ্মচাৰী। হাতত মেন্যু লৈ তেওঁলোকে অহৰহ বাটৰুৱাক মাতিছে। কিছুলোক সোমাই গৈছে। বহুতে বাটৰ কাষতে থিয় দি বিভিন্ন খাদ্যৰ জুতি লৈছে। যেন এক খাদ্য আৰু বিনোদনৰ মহোৎসৱ চলিছে! এইবাবেইতো অ'ছাকা জাপানৰ পাকঘৰ বুলি জনাজাত। ইয়াৰ অলিয়ে-গলিয়ে প্ৰতিদিনে খাদ্যৰ উৎসৱ, প্ৰতিনিশা নিয়ন লাইটৰ চমক!

গ্লিকোৰ দৌৰবিদৰ সন্মুখত

'ক'ত খাবা আজি?' কাইলে সুধিলে। মোৰ দৰে তাৰো কিজানি জীভাৰ পানী পৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে।

'ইমানবোৰ বেলেগ বেলেগ খাদ্য! আজি একে ঠাইতে বহি খোৱা নহ'ব আৰু- ষ্ট্ৰীট ফুডৰ ৰাতি আজি!'  মই ক'লোঁ।

কথামতেই কাম! প্ৰথমে টাক'য়াকিৰ দোকান এখনৰ সন্মুখত শাৰী পাতিলোঁ। মানুহৰ ভিৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ বাবে মেচিনৰ পৰা কুপন লোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰিছে। ৰৈ থাকোঁতেই টাক'য়াকিৰ প্ৰস্তুতিও চাই থাকিব পাৰি।এই টাক'য়াকি জাপানৰ এক অতি জনপ্ৰিয় খাদ্য- বাহিৰে কচকচীয়া, ভিতৰি একেবাৰে কোমল একোটা লাৰু। লাৰুৰ ভিতৰত থকা অক্টোপাছ (জাপানী ভাষাত 'টাক'')ৰ বাবে এই নাম। 

আমাৰ চকুৰ সন্মুখতে কাৰিকৰে ময়দা, কণী, মাছৰ চচ আৰু মচলা একেলগে মিহলালে। তাৰপিছত জুলীয়া মিশ্ৰণটো টাক'য়াকিৰ বাবে গোল গাঁত থকা লোহাৰ তাৱাখনত ঢালি দিলে। প্ৰতিটো গাঁতত যোগ দিলে সৰু সৰু অক্টোপাছৰ টুকুৰা, কেঁচা পিঁয়াজ আৰু আদা। তাৰ পাছত খৰকৈ চপষ্টিকেৰে আধা সিজা লাৰুবোৰ লৰাই লৰাই সম্পূৰ্ণ গোলাকাৰ কৰি গ'ল। সেয়া মন্ত্ৰমুগ্ধৰ দৰে চাই থাকোঁতেই আমাৰ হাতত পৰিলহি ছটা টাক'য়াকিৰ লাৰুৰ সৈতে পেকেট একোটা।

অন্য বহু লোকৰ দৰে আমিও বাটৰ কাষত থিয় দি পেকেট খুলিলোঁ। টাক'য়াকি চচ, মেয়'নেজ আৰু ব'নিট' ফ্লেকছ (শুকান মাছৰ পাতল টুকুৰা)ৰ তলত তপত টাক'য়াকি কেইটা। ইমানেই তপত যে ফুঁকি ফুঁকিহে মুখত দিলোঁ- টাক'য়াকি যে গৰমে গৰমে খোৱাৰ নিয়ম! মুখত পৰাৰ লগে লগে তৃপ্তিত মোৰ দুচকু মুদ খাই গ'ল। জীভাত দিয়ে গলি যোৱাকৈ কোমল টাক'য়াকিৰ মাজত অক্টোপাছৰ টুকুৰাৰ অপূৰ্ব স্বাদ।

টাক'য়াকিৰ সোৱাদ লৈ

টাক'য়াকিৰ সোৱাদ লৈ এইবাৰ এখন কণমানি ৰেস্তোৰাঁত সোমালোঁ। জাপানৰ অন্য সৰু ৰেস্তোৰাঁৰ দৰে ইয়াতো এবিধেই খাদ্য পোৱা যায়- জাপানী পেনকেক অক'ন'মিয়াকি। এই শব্দটোৰ জাপানী অৰ্থই এই খাদ্যবিধৰ সংজ্ঞা- অক'ন'মি মানে “নিজৰ পছন্দমতে”, আৰু ইয়াকি মানে “ভজা”। অৰ্থাৎ, নিজৰ পছন্দ মতে ভজা খাদ্য। ৱেইট্ৰেছগৰাকী আগবাঢ়ি আহি সুধিলে,

'অ'ছাকাৰ সোঁৱৰণী বিশেষ অক'ন'মিয়াকি খাব নেকি?'

অ'ছাকাৰ সোঁৱৰণী বিশেষ! সেই সুযোগ হেৰুওৱাৰতো প্ৰশ্নই নুঠে। কাইল আৰু মই প্ৰায় একেলগে কৈ উঠিলোঁ, 'হয় হয়- সেইটোৱেই খাম!'

অ'ছাকাৰ সোঁৱৰণী বিশেষ অক'ন'মিয়াকি
লগে লগে আমাৰ খোৱা মেজতে থকা গৰম লোহাৰ তাৱা(টেপ্পান)ৰ ওপৰত তেওঁ জুলীয়া মিশ্ৰণ এটা ঢালি দিলে। এটা এটাকৈ যোগ দি গ'ল- বন্ধাকবি, মাংস, অক্টোপাছ, পিয়াঁজ ইত্যাদি। নিখুঁত হাতৰ কৌশলেৰে লাহে লাহে ভাজি হৃদয়ৰ আকাৰ দিলে। প্ৰায় সম্পূৰ্ণ উঠাৰ পৰত অক'ন'মিয়াকি চচ আৰু মেয়'নেজৰ ৰেখা আঁকি লিখি দিলে, 'Osaka Memory 10.11.2025'

ডটনব'ৰীৰ অলিয়ে গলিয়ে সেই নিশা বহুপৰলৈ কাইল আৰু মই ঘুৰি ফুৰিলোঁ। য'তেই কিবা এটাই ভৰিৰ খোজ থমকাই পেলালে, সেইদিশেই আগবাঢ়ি গ'লোঁ- নতুন এক আকৰ্ষণৰ আমেজ ল'বলৈ, ডট'নব'ৰীৰ ৰঙীণ নিশাৰ গভীৰতালৈ। ভাৱ হ'ল যেন সেই নিশা ডট'নব'ৰীয়ে অ'ছাকা মহানগৰীৰ মায়াময় ৰূপ এটাৰ সৈতে চিনাকি কৰি দিলে। অ'ছাকাৰ প্ৰাণচাঞ্চল্যৰ এটা পাহৰিব নোৱাৰা পৰশ দি গ'ল। 

অ'ছাকা দূৰ্গৰ সেউজীয়া

পিছদিনা পুৱাতে আমাৰ হোটেলৰ সন্মুখত টেক্সি ৰ'লহি। জাপানৰ জনপ্ৰিয় গ' এপৰ টেক্সি। খিৰিকীত লেইচ দিয়া বগা পৰ্দা। আনকি টেক্সিৰ আসনতো কোমল বগা কভাৰ। সেয়া দেখি মোৰ চাৎকৈ অতীজৰ অসমত চলা বগা এম্বেছাদবোৰলৈ মনত পৰি গ'ল। 

'অ'ছাকা কেছ'ল?' আদহীয়া টেক্সিচালকজনে মূৰ বেঁকা কৰি সুধিলে।

'হয়! আৰিগাট' গজাইমাছ!' কাইলে ক'লে।

প্ৰায় দহমিনিটৰ পিছতে টেক্সি চালকে আমাক নমাই দিলেহি অ'ছাকা দূৰ্গৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত।

অ'ছাকা দূৰ্গৰ দেৱাল

বতৰ কিছু ডাৱৰীয়া। দূৰ্গৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ কেইবাখনো- কিন্তু যিকোনো দিশৰ পৰা সোমালে প্ৰথমেই আদৰে বিশাল খাল বা মোট সমূহে। এইবোৰ দূৰ্গৰ প্ৰাকৃতিক সুৰক্ষাৰ বাবে গঢ়া হৈছিল হেনো। খালৰ সিপাৰে চকুত পৰিল, ওখ শিলৰ দেৱাল। তাৰপিছতেই আৰম্ভ হৈছে অ'ছাকা দূৰ্গৰ উদ্যান- শাৰী শাৰীকৈ বিভিন্ন গছ-গছনি। একোণত কেৱল চেৰীফুলৰ গছ। সেই গছবোৰৰ মাজে মাজে খোজ কাঢ়ি কল্পনা কৰিলোঁ, বসন্তত এই গছবোৰত ভৰি ভৰি ফুলা চেৰীফুলে কি যে এক অপৰূপ কৰি তুলিব এই উদ্যান!

অ'ছাকা দূৰ্গ
উদ্যানৰ পৰাই মূল দূৰ্গটোৰ ৰূপো উপভোগ কৰিলোঁ। বাহিৰৰ পৰা পাঁচ তলা যেন লাগে, কিন্তু ভিতৰৰ গঠনত হেনো মুঠ আঠটা তলা আছে। দূৰৈৰ পৰাই প্ৰতিটো মহলাৰ সোণালী কাৰুকাৰ্য জিলিকি আছে। এই দূৰ্গৰ নিৰ্মাণকাৰ্য ১৫৮৩ চনতে আৰম্ভ হৈছিল। সেই সময়ৰ প্ৰখ্যাত ছামুৰাই শাসক টয়োট'মি হিদেয়োশ্বি (Toyotomi Hideyoshi)ৰ উদ্দেশ্য আছিল তেওঁৰ শাসনৰ অধীনত একত্ৰিত হোৱা নতুন জাপানৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে এই দূৰ্গ গঢ়ি তোলা। সেইসময়ত অ'ছাকা দূৰ্গ জাপানৰ সৰ্ববৃহৎ দূৰ্গ আছিল। কিন্তু হিদেয়োশ্বিৰ মৃত্যুৰ কেইবছৰ পিছতেই বিৰোধী টকুগাৱা ইয়াছু (Tokugawa Ieyasu) ৰ সেনাই আক্ৰমণ কৰি এই দূৰ্গ ধ্বংস কৰে আৰু টয়োট'মি বংশৰ শাসনৰ অন্ত পেলায়। পৰৱৰ্তী সময়ত ইডো যুগৰ অন্য এক শাসক ট'কুগাৱা হিদেতাদা (Tokugawa Hidetada)ই এই দূৰ্গৰ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰায়। জাপান একত্ৰিত কৰাৰ সপোন আৰু শক্তিৰ প্ৰতীক হিচাপে যেন আজিও সদৰ্পে থিয় দি আছে এই অ'ছাকা দূৰ্গ।  

জাপানী বুলেট ট্ৰেইনৰ গতি

দূৰ্গৰ পৰা পোনে পোনেই শ্বিন অ'ছাকা ষ্টেচন ওলালোঁগৈ। আজি অ'ছাকাৰ পৰা টকিঅ'লৈ আমাৰ উভতনি যাত্ৰা। এইবাৰ বুলেট ট্ৰেইনত প্ৰথম যাত্ৰা! অ'ছাকাৰ পৰা ট'কিঅ’লৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ বহু পথ আছে, কিন্তু অন্য ট্ৰেইনত এয়া আঠঘণ্টীয়া দীঘলীয়া যাত্ৰা। বিমানেৰে নগ'লে একমাত্ৰ গত্যন্তৰ বুলেট ট্ৰেইন। এই দীঘলীয়া বাট বুলেট ট্ৰেইনেৰে মাথোঁ তিনিঘণ্টাতে পাৰ হ'ব পাৰি।

বুলেট ট্ৰেইনৰ সন্মুখত মই
বুলেট ট্ৰেইনৰ বাবে ষ্টেচনত আছুতীয়া প্লেটফৰ্ম। ইয়াত পিছে কোনেও বুলেট ট্ৰেইন বুলি নকয়। এই ট্ৰেইনৰ জাপানী নাম শ্বিনকানছেন (Shinkansen)। স্বয়ংক্ৰিয় টিকেট পৰীক্ষক গেইট পাৰ হৈ গৈ প্লেটফৰ্মত ভৰি দিলোঁ। প্লেটফৰ্মত কোনো হুলস্থুল নাই, কোনো চিঞৰ-বাখৰ নাই। কোনো খৰখেদা নাই।মানুহবোৰে নিজৰ নিজৰ ঠাইত শান্তভাৱে শাৰী পাতি আছে। ভাগে ভাগে ট্ৰেইনৰ প্ৰতিটো কম্পাৰ্টমেণ্টৰ সংখ্যাৰ চিন মতে মিলাই যাত্ৰীসকলে শাৰী পাতিছে।

'শ্বিনকানছেন মাত্ৰ একমিনিট সময়হে ৰ'ৱচোন!' প্লেটফৰ্মৰ ডিজিটেল জাননী দেখি মোৰ যেন চকু কপালত উঠিল।

কাইলেও আচৰিত হৈ টিকেট চাই ক'লে, 'ঠিকেই, তেন্তে আমিও সাতনম্বৰ কম্পাৰ্টমেণ্টৰ শাৰীত সাজু হৈ থকা ভাল হ'ব!'

কাৰবাৰটো মোৰ কিছু অবিশ্বাস্য যেন লাগিল। ইমানবোৰ যাত্ৰী একমিনিটৰ ভিতৰত ট্ৰেইনত উঠাতো কেনেকৈ সম্ভৱ হ'ব পাৰে! এনেতে হঠাৎ দূৰৰ পৰা এটা শব্দ শুনিলোঁ। মানুহবোৰক দেখি আমিও সতৰ্ক হৈ ৰ'লোঁ। চকুৰ পলকতে হোহোৱাই আহি আমাৰ সন্মুখত উপস্থিত হ'লহি চিকুণ বগা ৰঙী শ্বিনকানছেন। মুখখন হাঁহৰ ঠোঁটৰ দৰে। সেই আকৃতিয়ে হেনো বতাহৰ সৈতে ঘৰ্ষণ কমাই ৰাখে আৰু গতি লোৱাতো সহায় কৰে। পিছে সেইপৰত কেনেবাকৈ ট্ৰেইনত সোমোৱাতে মনোযোগ দিলোঁ। আৰু আচৰিতভাৱে আমি সকলো যাত্ৰী সঁচাকৈয়ে একমিনিটৰ ভিতৰতে ট্ৰেইনত উঠিলোঁ।

ট্ৰেইনৰ ভিতৰখন ট্ৰেইনতকৈ বিমানৰ কেবিন যেন ভাৱ হয়। বয়-বস্তুৰ বাবে আছুতীয়াকৈ চেল্ফ আছে। তাতে লক কৰি থোৱাৰো ব্যৱস্থা। সকলো থানথিত লগাই আৰামী আসনত বহোঁতেই ট্ৰেইনে গতি ল'লে।কোনো জোকাৰনি নাই, কোনো শব্দ নাই। কেৱল খিৰিকীৰ বাহিৰৰ দৃশ্যবোৰে হঠাৎ দ্ৰুতগতিত সলনি হ’বলৈ ধৰিলে। তাৰপৰাহে অনুমান কৰিলোঁ, এয়া ঘণ্টাত ২৫০–৩০০ কিলোমিটাৰ গতি! জাপানী শ্বিনকানছেনৰ ধুমুহাৰ গতি! জাপান ভ্ৰমণৰ এয়াও এক বিস্ময়কৰ অভিজ্ঞতা।

ষ্টেচনত জাপানী শৃংখলা


Saturday, 24 January 2026

সুৰ্যোদয়ৰ দেশ জাপানত (১১)

পূৰ্বৰ খণ্ডত-


জাপানী ৰিয়'কানৰ আতিথ্য

জাপানৰ অপৰূপ মহানগৰী কিয়'ট'ত আমাৰ শেষ নিশা। দিনটোৰ ঘূৰা-ফিৰাৰ অন্তত দুয়ো এখন পৰম্পৰাগত অতিথিশালাত ভৰি দিলোঁগৈ। এই অতিথিশালাবোৰক জাপানী ভাষাত ৰিয়'কান বুলি কয়।প্ৰায়ে শুনি আহিছোঁ ৰিয়'কানত থকাৰ অভিজ্ঞতা অবিহনে হেনো জাপান ভ্ৰমণ সাৰ্থক নহয়। ৰিয়'কানত থকা-খোৱাৰ সকলো ব্যৱস্থা সম্পূৰ্ণ পৰম্পৰাগতভাৱে কৰা হয়। সেয়ে জাপানী সংস্কৃতি আৰু জীৱনশৈলীৰ প্ৰকৃত সোৱাদ লোৱাৰ এনে সোণালী সুযোগ হেৰুওৱাৰ প্ৰশ্নই নুঠে!

ৱাটাজেন ৰিয়'কানৰ সন্মুখভাগ (উৎস: গুগল)

প্ৰায় দুশবছৰীয়া অতিথিশালা ৱাটাজেন ৰিয়'কান (Watazen Ryokan)।মহানগৰৰ মাজমজিয়াতে জাপানী আৰ্হিৰ তিনিমহলাৰ সেই কাঠৰ ঘৰ। সন্মুখত দুয়োফালে কাঠৰ বেঁৰা আৰু তাৰ সোঁমাজত এখন গোলাপী পৰ্দাৰ আদৰণি। ৰিচেপশ্যনত থকা জাপানী যুৱকজনে ভঙা ভঙা ইংৰাজীৰে আমাক আদৰিলে। কথা-বতৰা আৰু আচৰণত তেওঁ খুউব অমায়িক। কথাৰ মাজত কেইবাবাৰো আমাৰ আগত মূৰ দুপিয়ালে। প্ৰত্যুত্তৰত কাইল আৰু ময়ো বাৰে বাৰে মূৰ দোৱালোঁ। ভাৱ হ'ল, জাপানী শিষ্টাচাৰ এনে সংক্ৰামক যে অন্য লোকো স্বাভাৱিকতে বিনম্ৰ হৈ পৰিবলৈ বাধ্য!

এইবাৰ যুৱকজনে আমাক সন্মুখৰ কোঠাটোলৈ আঙুলীয়াই দেখুৱালে, 'আপোনালোকক সততে দৰকাৰ হ'ব পৰা সকলো বয়-বস্তু সেই কোঠাটোত আছে, নিজৰ ইচ্ছা অনুসৰি লৈ ল'ব পাৰে।'

দুয়ো কোঠাটোলৈ আগবাঢ়ি গ'লোঁ। জাপানৰ অন্য হোটেলতো এনে ব্যৱস্থা দেখি আহিছোঁ। টুথব্ৰাছ, ফণিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি চাহ-কফিৰ পেকেটলৈকে নিশাটো কটোৱাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যুগুতাই দিয়ে। কিন্তু এই ৰিয়'কানত দিয়া প্ৰায়বোৰ বয়-বস্তুৱে আমাৰ অচিনাকি। কাইল আৰু মই কি ল'ম কি নল'মকৈ থেৰোঁগেৰোঁ কৰি থকা দেখি জাপানী যুৱকজন আগবাঢ়ি আহিল। এটা এটাকৈ সা-সামগ্ৰীবোৰ আমাক চিনাকি কৰাই দিলে।

'এয়া জাপানৰ পৰম্পৰাগত পায়জামা- য়ুকাটা (Yukata)। আপোনালোকে নিজৰ জোখৰ একোটা লৈ ল'ব পাৰে। কেনেকৈ পিন্ধিব সেইবিষয়ে ইংৰাজীত এই কাগজখনত বৰ্ণনা কৰা আছে। এয়া জাপানী জেকেট হাওৰি (Haori)। কোঠাত ঠাণ্ডা পালে য়ুকাটাৰ ওপৰতে পিন্ধিব পাৰে।'

এটা এটাকৈ সকলো সামগ্ৰী তেওঁ দিয়া কাপোৰৰ মোনাত ভৰাই ল'লোঁ। তাৰপিছত চিৰিৰে উঠি আমাৰ বাবে ঠিক কৰি দিয়া কোঠাটো পালোঁগৈ। বাহিৰৰ পৰা দেখাত অন্য হোটেলৰ কোঠাৰ দৰে। কিন্তু চাবি পকাই সোমায়ে চকুত পৰিল কোঠাৰ সাজ-সজ্জা ভিন্ন। দুৱাৰমুখৰ একাষে জোতা-চেণ্ডেলৰ বাবে আছুতীয়াকৈ এটা চেল্ফ। তাৰ বিপৰীতে গা-ধোৱা ঘৰ আৰু শৌচাগাৰ। তাত পিন্ধিবলৈ এযোৰ পৃথক চেণ্ডেল। প্ৰথমেই সেয়ে জোতা খুলি চেল্ফৰ পৰা এযোৰ চেণ্ডেল পিন্ধি ল'লোঁ। 

তাৰ পৰা আগলৈ এখন দুৱাৰৰ সিপাৰে মূল কোঠাটো। তাত ভৰি দিয়ে মই হাঁহি পেলালোঁ, 'ইমান মুকলি!'

'নিক্ক'ৰ ঘৰটোৰ দৰেই নহয়নে?' কাইলে ক'লে।

ঠিকেই, নিক্ক'ত লোৱা এয়াৰবিএনবিৰ দৰে এই কোঠাটোতো আচবাব পত্ৰ বিশেষ নাই। কুঁহিপাত বৰণীয়া টাটামি মেটৰ মজিয়াৰ ওপৰত কোঠাৰ সোঁমাজতে মাথোঁ জাপানী আৰ্হিৰ মেজ এখন আৰু চকী এযোৰা।মেজখন সচৰাচৰ মেজৰ তুলনাত যথেষ্ট চাপৰ। তাৰ লগতে মিলাই দিয়া চকী দুখনো খুঁটা বিহীন। কোঠাটোৰ লগতে সৰু বেলকনি- তাত অন্য় এযোৰ চকী মেজ। সিমানেই!  

কোঠাত একোণত বয়-বস্তুবোৰ থৈ দুয়ো য়ুকাটা পিন্ধি ল'লোঁ। কিম'ন'ৰ দৰেই কিন্তু ৰেচমৰ সলনি কপাহী কাপোৰৰ অনাড়ম্বৰ। দুয়োৰে নীলা য়ুকাটাত নক্সা আৰু জাপানী আখৰ কিছুমান। আহল বহল শ্লিভেৰে বৰ আৰামদায়ক। নিৰ্দেশনা চাই কাঁকালত ওবি অৰ্থাৎ বেল্টডাল গাঁথি দি ল'লোঁ। ঠাণ্ডা বিশেষ নাই বাবে জেকেটৰ প্ৰয়োজন নহ'ল। 

পৰম্পৰাগত য়ুকাটাৰে ৰিয়'কানত কাইল আৰু মই
এনেতে দুৱাৰত টোকৰ পৰিল। কিম'ন' পৰিহিত এগৰাকী মহিলা। দুৱাৰমুখতে মোলৈ মূৰ দোৱাই তেওঁ ভঙা ভঙা ইংৰাজীত ক'লে, 'আপোনালোকৰ আদৰণি পৰ্বব (Welcome ceremony) ৰ বাবে আহিছোঁ। ভিতৰলৈ সোমাব পাৰোঁনে?'

মই হয়ভৰ দি মূৰ দোৱালোঁ। কিন্তু কোঠাৰ ভিতৰলৈ দুখোজ দিয়ে তেওঁ থমকি ৰ'ল। তেওঁৰ চকু মোৰ চেণ্ডেলযোৰত। মুখত যেন এক বিচলিত ভাৱ। ভঙা ভঙা ইংৰাজীত ক'লে, 

'সেয়া ইয়াত পিন্ধিবৰ বাবে নহয়।'

'হয়, বুজিছোঁ! সেয়ে ভিতৰত পিন্ধিছোঁ।' তেওঁক দেখুৱাই মই মূলকোঠাত ভৰি দিলোঁ। আগতকৈও বিচলিত দৃষ্টিৰে মহিলাগৰাকীয়ে কৈ উঠিল, 'নহয় নহয়, এইখিনি বাহিৰ- সৌখিনি ভিতৰচ'ৰা'

বুজাৰ চেষ্টা কৰি মই এইবাৰ প্ৰথম দুৱাৰখনৰ বাহিৰফালে আঙুলীয়াই ক'লোঁ, 'আউটছাইড?'

তেওঁ মূৰ জোকাৰিলে, 'নহয় নহয়, এয়া বাহিৰ- সৌখিনিৰ পৰাহে ভিতৰ চ'ৰা।'

কাইল আৰু মই সমানেই বিব্ৰত! আমিচোন ভিতৰতে আছোঁ। ইয়াৰ কোনখিনি ঠাই বাহিৰ আৰু কোনখিনি ভিতৰ। ক'ত কোনযোৰ চেণ্ডেল পিন্ধিব লাগে?

তেওঁ এইবাৰ হয়তো হাতে-কামে বুজোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল'লে। প্ৰথমে মূল দুৱাৰেদি সোমায়ে পোৱা ঠাইখিনিত থিয় দি আঙুলীয়াই ক'লে, 'এয়া বাহিৰ!'

তাৰপিছত তেওঁৰ চেণ্ডেলযোৰ খুলি লৈ দ্বিতীয় দুৱাৰখনেৰে আমাৰ কোঠালৈ সোমাই ক'লে, 'এয়া ভিতৰ! ইয়াত চেণ্ডেল পিন্ধিব নালাগে।'

তেতিয়াহে মোৰ মগজুত বাল্ব এটা উজ্বলি উঠাৰ দৰে উঠিল। মূল দুৱাৰৰ পৰা সোমাই জোতা-চেণ্ডেল থোৱা চেল্ফ আৰু গা ধোৱা ঘৰলৈ যোৱা ঠাইখিনি আচলতে বাহিৰত পৰে। তাত তেওঁলোকে দিয়া চেণ্ডেল পিন্ধিব লাগে। কিন্তু মূল কোঠাৰ টাটামি মেটৰ মজিয়াত চেণ্ডেলৰ প্ৰয়োজন নাই। সেইবাবেহে মোজা পিন্ধি ঘুৰি ফুৰা কাইল মোৰ দৰে বিপাঙত নপৰিল।

সেই ভুল বুজাবুজিৰ অন্ত পৰাত তিনিও যেন একেলগে স্বস্তিৰ নিশ্বাস পেলালোঁ। কাইল আৰু মই এইবাৰ মেজৰ দুয়োকাষে বহিলোঁ- তেওঁ আমাৰ সন্মুখত আঠুঁ লৈ বহিলে। ট্ৰেৰ পৰা চাহৰ পিয়লা আৰু কাপ-প্লেট মেজত নমাই থ'লে। আকৌ এবাৰ আমালৈ মূৰ দোৱাই ক'লে,

'জাপানী পৰম্পৰাত অতিথিক আদৰিবলৈ আমি আদৰণি পৰ্ব্ব কৰোঁ। এই প্ৰথাক 'ওমোটেনাছি' (omotenashi) বুলি কোৱা হয়। প্ৰথমেই এই সেমেকা টাৱেলেৰে আপোনালোকে হাত মোহাৰি ল'ব পাৰে।'

তেওঁ আগবঢ়াই দিয়া টিছ্যুৰে হাত মোহাৰি ল'লোঁ। তাৰপিছতেই তেওঁ পিয়লাৰ পৰা গ্ৰীণ টি বাকি দিলে।  লগতে এবিধ মাচ্চাৰে কৰা সেউজীয়া মিঠাই। জাপানী পৰম্পৰাত গ্ৰীণ টিৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকাৰ বিষয়ে তেওঁ কিছু কথা ক'লে। সেয়া শুনি শুনি দুয়ো তৃপ্তিৰে চাহ আৰু মিঠাই খালোঁ। শেষত তেওঁ ক'লে,

'আপোনালোকক এই অতিথিশালালৈ আদৰণি জনাইছোঁ। কিবা প্ৰয়োজন হ'লে আমাক জনাব।' 

তেওঁ যোৱাৰ আগে আগে কাইলে মোৰ মনৰ কথাটোকে সুধি পেলালে, 'আমি নিশা ক'ত শুম?'

'সন্ধিয়া আমাৰ কৰ্মচাৰীয়ে আহি আপোনালোকৰ বিছনাপত্ৰ ঠিক কৰি যাব।'

সেইদিনা আবেলি কাইল আৰু মই ওচৰতে থকা গিয়ন কৰ্ণাৰ (Gion corner) লৈ ওলাই গ'লোঁ। প্ৰাচীন কিয়'ট'ৰ এই ঠাই গেইছা সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে জনাজাত। গেইছা বুলি ক'লেই ৰঙীণ কিম'ন' আৰু অপূৰ্ব কেশবিন্যাস আৰু প্ৰসাধনেৰে  মহিলা এগৰাকীৰ ছৱিখন ভাঁহি উঠে। বহুতে গেইছাক যৌনকৰ্মী বুলি ভুল ধাৰণা কৰে, কিন্তু জাপানী সংস্কৃতিত তেওঁলোকৰ মূল পৰিচয় হ’ল—শিল্পী আৰু সংস্কৃতিৰ বাহক। তেওঁলোক নৃত্য, সংগীত, কবিতা, কথোপকথন আৰু অতিথি আপ্যায়নৰ কলাত প্ৰশিক্ষিত মহিলা। ১৭–১৮ শতিকাত, এডো যুগত জাপানত গেইছা সংস্কৃতিৰ আৰম্ভণি হয়। এই গেইছাসকলে বহু বছৰ ধৰি নৃত্য, সংগীত, আচৰণ, আৰু সামাজিক শিষ্টাচাৰৰ কঠোৰ প্ৰশিক্ষণ লয়। তেওঁলোক গেইছা ঘৰ বা ওকিয়াত থাকে আৰু প্ৰতি সন্ধিয়া পৰম্পৰাগত চাহঘৰ বা ওচায়াৰ অনুষ্ঠানত অংশ লয়।

গিয়ন কৰ্ণাৰ: গেইছাৰ পৃথিৱীত এভুমুকি

আজিও গিয়'ন কৰ্ণাৰত জাপানৰ এই ঐতিহ্যময় গেইছা সংস্কৃতি সজীৱভাৱে সংৰক্ষিত হৈ আছে। গিয়নৰ সৰু সৰু গলি, কাঠেৰে নিৰ্মিত পৰম্পৰাগত ঘৰ ওকিয়া, কাগজৰ লণ্ঠন আৰু শিলৰ বাটবোৰে অতীতৰ গেইছাৰ পৃথিৱীত এভুমুকি মৰা যেন অনুভৱ হ'ল।  বৰ্তমান চাহঘৰ (ওচায়া), মন্দিৰ আৰু ঐতিহ্যময় দোকানেৰে এই অঞ্চল এক সাংস্কৃতিক পৰ্যটনস্থলী।  

উভতি আহি দেখোঁ সঁচাকৈয়ে টাটামি মেটৰ মজিয়াতে আমাৰ বিছনা-পত্ৰ ঠিক কৰি দিয়া হৈছে। ৰিয়'কানৰ পৰিৱেশ, দেহত য়ুকাটাৰ আৰাম সকলো মিলি আধুনিকতাৰ কোলাহল এৰি এক শান্ত, ধীৰ জীৱনলৈ লৈ যোৱা যেন অনুভৱ হ'ল। সেই নিৰিবিলি প্ৰশান্তিয়ে নিমিষতে মোৰ টোপনি আনি দিলে।

পিছদিনা ধলপুৱাতে সাৰ পাই মই ওলাই গ'লোঁ অনছেনলৈ। এই ৰিয়'কানৰ ভিতৰতে ৰাজহুৱা স্নানাগাৰ বা অনছেন। বহুতো ৰিয়'কানত হেনো ব্যক্তিগত স্নানাগাৰ নাথাকেই। সকলো অতিথি ৰাজহুৱা অনছেনলৈকে সকলো। ভাগ্যক্ৰমে আমাৰ কোঠাত আহল-বহল ব্যক্তিগত স্নানাগাৰো আছে। কাইল তেতিয়াও বিছনাত। যোৱানিশা জ্বৰৰ প্ৰকোপত হেনো বেচেৰাই চকুৰ টিপকে মাৰিব নোৱাৰিলে।  

ৱাটাজেন ৰিয়'কানৰ অনছেন নিজান। হয়তো সকলো অতিথি এতিয়াও টোপনিৰ কোলাত। নিক্ক'ৰ আৰ্হিতে এফালে শাৰী পাতি বহি লৈ প্ৰথমে গা ধুৱাৰ ব্যৱস্থা। তাৰপিছতহে অনছেনৰ মুকলি পানীত নামিব পাৰি। অকলশৰে অনছেনৰ পানীত বেছ কিছুপৰ পৰি থাকি এটা সময়ত কোঠালৈ উভতিলোঁ। কাইল ইতিমধ্যে সাৰ পাইছে। দুয়ো একেলগে পুৱাৰ আহাৰৰ বাবে ৰিয়'কানৰ পাকঘৰলৈ খোজ দিলোঁ।

ৰিয়'কানত পৰম্পৰাগত পুৱাৰ আহাৰ

আহল বহল ডাইনিং ৰুম। কেইবাখনো খোৱা মেজত ৰিয়'কানৰ অতিথিয়ে খাবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। ৰিয়'কানৰ এগৰাকী কৰ্মচাৰীয়ে আমাক আগবঢ়াই নি একোণৰ মেজৰ বহিবলৈ দিলে। মেজত বিভিন্ন আকৃতিৰ চিনামাটিৰ প্লেট আৰু বাতি। এখন সজাই থোৱা আছে বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ খাদ্য। সোঁমাজত দুটা সৰু ষ্টভ। আমি বহাৰ লগে লগেই অন্য এগৰাকী কৰ্মচাৰী আহি ভাগে ভাগে খাদ্য সজাই দিলেহি। ষ্ট'ভ সাজু কৰি টফুৰ দুটাকৈ টুকুৰা উতলিবলৈ দিলে। লগতে ক'ত কি যোগ দি খাব লাগে সেইবিষয়ে ইংৰাজী নিৰ্দেশনাসহ এখন কাগজ দিলে। জাপানী অমলেট, সাগৰীয় শেলাই, টফু, ভাত, মাচ্চা মিঠাই আদি কেইবিধমান খাদ্য চিনি পালোঁ। কিন্তু বাকী সকলো অচিনাকি। সেয়ে নিৰ্দেশনা চাই চাই এটা এটাকৈ সামগ্ৰী যোগ কৰি গ'লোঁ। ষ্ট'ভৰ পৰা নমাই পোনে পোনে সোৱাদ লৈ চালোঁ। প্ৰতিবিধ খাদ্যৰ কি অপূৰ্ব জুতি!  জাপানত খোৱা সকলোবোৰ খাদ্যৰ ভিতৰত এই পৰম্পৰাগত পুৱাৰ সাজ মোৰ হৃদয়ত স্মৰণীয় হৈ ৰ'ল।

কাইলৰ মুখখনো যথেষ্ট উজ্বল হৈ আহিল। পৰম্পৰাগত জাপানী খাদ্যই যেন তাৰ অসুখীয়া দেহক যথেষ্ট সকাহ দিলে।

'এনে খাদ্য জীৱনলৈ পাহৰিব নোৱাৰি!' কোঠালৈ উভতাৰ বাটত সি ক'লে।

'কিয়'ট'ৰ অভিজ্ঞতাকে কেতিয়াও পাহৰিব নোৱাৰিম!' মই ক'লোঁ। কিছু তৃপ্তিৰে, কিছু দুখেৰে। আজি যে আমি কিয়'ট' এৰাৰ কথা!

পিছৰ খণ্ডত-

Saturday, 17 January 2026

সূৰ্যোদয়ৰ দেশ জাপানত (১০)

পূৰ্বৰ খণ্ডত-

সহস্ৰ ট'ৰী গেটৰ আশ্চৰ্য

কিয়'ট' মহানগৰীৰ এটা ৰ'দোজ্বল পুৱা। কাইলৰ ফ্লু আৰু চকুৰ অসুখ আগতকৈ কিছু কমিছে যদিও সম্পূৰ্ণ সুস্থ হ'বলৈ বহু বাকী। তথাপি দুয়ো মনৰ উৎসাহতে দিনটোৰ অভিযানৰ বাবে সাজু হৈছোঁ। হোটেল এৰাৰ আগেয়ে কাইলে দুয়োটা চকুতে এণ্টিবেক্টেৰিয়েল ঔষধৰ টোপাল (eye drops) একোটা দি ল'লে। সেই ঔষধৰ কৃপাতে সোঁচকুটো প্ৰায় আৰোগ্য হোৱাৰ পথত। বাওঁচকুটো ফুলি আছে যদিও আগৰ তুলনাত আমনি যথেষ্ট কম। তাৰ পিছত ময়ো আইনাৰ সন্মুখত থিয় দি দুয়োটা চকুত টোপাল একোটা ঢালি দিলোঁ।

'তোমাৰ চকুৱেও আমনি দিছে নেকি?' কাইলৰ মাতত কিছু আশংকা।

'নাই দিয়া। কিন্তু প্ৰতিষেধক হিচাপে লোৱাৰ দৰকাৰ, নহয়?'

সি হাঁহিলে। দুয়ো জানো, সেয়া প্ৰয়োজনীয় নহয়। কিন্তু এনে এটা যাত্ৰাত যে কোনোকাৰণতে মই অসুখীয়া হ'ব নোখোজোঁ। তাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয়-অপ্ৰয়োজনীয় সকলো পদক্ষেপ ল'বলৈ সাজু!

চাঞ্জ' ষ্টেচনৰ পৰা কেইহান মেইন লাইনৰ ৰঙা বাছখনে আমাক ফুশ্বিমিকো (Fushimi-ku) নামৰ এলেকাটোলৈ লৈ গ'ল। সেইখিনিতে আৰম্ভ হৈছে ফুশ্বিমি ইনাৰি টাইছা (Fushimi Inari-taisha) ৰ বিশাল এলেকাটো।

ফুশ্বিমি ইনাৰি টাইছাৰ মূল মন্দিৰ

এই ফুশ্বিমি ইনাৰি টাইছা জাপানৰ সবাতোকৈ প্ৰসিদ্ধ শ্বিণ্টো মন্দিৰসমূহৰ এটা। এই মন্দিৰটোত ধান, ধন, আৰু সমৃদ্ধিৰ দেৱতা ইনাৰি (Inari)-ৰ আৰাধনা কৰা হয়। গতিকে প্ৰথমেই সেই দেৱতাৰ বাবে উৎসৰ্গিত ৰঙা আৰু সোণালী মূল মন্দিৰটো দৰ্শন কৰিলোঁ। 

সহস্ৰ ট'ৰী গেটৰ সুৰংগত
ধলপুৱা বাবেই কিজানি পৰ্যটকৰ ভিৰ এতিয়াও আৰম্ভ হোৱা নাই। মূল মন্দিৰটো পাৰ হৈ ইনাৰি পৰ্বতৰ ওপৰলৈ শাৰী শাৰী কংক্ৰিটৰ চিৰি। লগতে আৰম্ভ হৈছে জাপানৰ পৰম্পৰাগত প্ৰৱেশদ্বাৰ ট'ৰী গেটৰ সুৰংগটো।নিক্ক' আৰু হাক'নেত দেখি অহাৰ দৰে উজ্বল ৰঙা বা কমলা বৰণৰ এই ট'ৰী গেটবোৰ। কিন্তু ফুশ্বিমি ইনাৰিত কেৱল এখন বা দুখন নহয়- ইনাৰি পৰ্বতৰ শিখৰলৈকে এনে প্ৰায় দহহাজাৰ ট'ৰী গেট থিয় দি আছে। সেইবাবেই এই এলেকাটো সহস্ৰ ট'ৰী গেট (Thousand Torii Gates) বুলিও জনাজাত।লোকবিশ্বাস অনুসৰি এই ট'ৰী গেটসমূহে অশনি শক্তিৰ পৰা প্ৰতিৰক্ষা দি আহিছে। 

ট'ৰী গেটৰ উপাসনাৰ ঠাই

অতদিনে শুনি আহিছিলোঁ যদিও ট'ৰী গেটৰ সেই সুৰংগৰ মাজেৰে পাহাৰৰ ওপৰলৈ খোজ দি বিস্মিত হৈ পৰিলোঁ। সেউজ অৰণ্যৰ মাজেৰে নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে ইখনৰ পিছত সিখনকৈ ট'ৰী গেট। প্ৰতিখন গেটৰ স্তম্ভত ক'লা ৰঙৰ জাপানী আখৰ। জাপানী মেপল আৰু অ'ক গছৰ সুৰুঙাৰে অহা এছাটি ৰ'দৰ কিৰণে সেই আখৰবোৰ জিলিকাই তুলিছে। ভাঁহি আহিছে অচিনাকি বহু চৰাইৰ সুললিত গীত। সেই পথেৰে যিমানে আগবাঢ়িলোঁ, সিমানে যেন সময়ৰ অনুভূতি বিলীন হৈ পৰিল, আঁতৰি গ'ল সকলো দুশ্চিন্তা, ব্যস্ততা, আৰু দৈনন্দিন জীৱনৰ কোলাহল। চৌদিশৰ অবাৰ্চীন পৰিৱেশে দেহ-মনত এক অপৰূপ প্ৰশান্তিৰ পৰশ পেলাই যোৱা যেন ভাৱ হ'ল। মন্ত্ৰমুগ্ধৰ দৰে প্ৰায় দুঘণ্টা ধৰি ট'ৰী গেটৰ সুৰংগৰে পাহাৰ বগোৱাৰ পিছত ইনাৰি পৰ্বতৰ শিখৰ পালোঁগৈ। তাত চকুত পৰিল, শিলেৰে গঢ়া বহুতো উপাসনা স্থান। প্ৰতিখনতে ঠাকে ঠাকে ট'ৰী গেট ওলমি আছে। সেয়া হেনো বহু ভক্তৰ দান। তেনে এক উপাসনাৰ ঠাইৰ সন্মুখত থিয় দিলোঁগৈ। কাইলে মুদ্ৰা এটা আগবঢ়াই দিলে। হাত জোৰ কৰি সেৱা কৰিলোঁ। তাৰপিছত হাতেৰে দুটা চাপৰি মাৰিলোঁ-  অন্য জাপানী লোকৰ অনুকৰণ কৰি।

জাপানী মিঠাই ম'চ্চিৰ সোৱাদ লৈ
উভতনিৰ বাটত দুয়োকাষে বহুতো খাদ্যৰ দোকান চকুত পৰিল। তাতে এঠাইত ষ্ট্ৰ'বেৰী দিয়া কলিজাৰ আকৃতিৰ খাদ্য এবিধ দেখি থমকি ৰ'লোঁ। দোকানৰ জাপানী তৰুণীগৰাকীয়ে ভঙা ভঙা ইংৰাজীত ক'লে, সেয়া ষ্ট্ৰ'বেৰী দাইফুকু ম'চ্চি- জাপানৰ এবিধ জনপ্ৰিয় মিঠাই। আঠা চাউলৰ গুড়িৰ সৈতে বিভিন্ন উপাদান মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। তেওঁ এফালৰ পৰা বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ ম'চ্চিবোৰৰ নাম কৈ আঙুলীয়াই গ'ল। দাইফুকু ম'চ্চি মুখত দি তৃপ্তিত আমাৰ চকু মুদ খাই পৰা যেন ভাৱ হ'ল! চাউল আৰু ৰঙা বীন মিহলাই কৰা ম'চ্চিবিধ অত্যন্ত কোমল। মিঠা হ'লেও যেন মিঠা আৰু ষ্ট্ৰ'ৱেৰীৰ সতেজতাৰ এক অপূৰ্ব সমতা বজাই ৰাখিছে। কাইল আৰু মই যেন মুহূৰ্ততে ম'চ্চি অনুৰাগী হৈ পৰিলোঁ। এনে অনুৰাগী যে তাৰ পিছত য'তেই ম'চ্চি চকুত পৰিল, দুয়ো সেই সোৱাদ নোলোৱাকৈ আগবাঢ়িব নোৱাৰা হৈ পৰিলোঁ।

আৰাশ্বিয়ামাৰ বাঁহনি

সেইদিনাই ওলালোঁ কিয়'ট' মহানগৰীৰ পশ্চিম দিশে থকা অন্য এক পৰ্যটনৰ আকৰ্ষণ চাবলৈ। ট্ৰেইনেৰে সেই ঠাইলৈ প্ৰায় এঘণ্টাৰ যাত্ৰা। ষ্টেচনৰ পৰা খোজেৰে কাটছুৰা নদী পাৰ হৈ আৰাশ্বিয়ামাৰ বাঁহনি (Arashiyama Bamboo Forest)ত ভৰি দিলোঁগৈ। 

আৰাশ্বিয়ামাৰ বাঁহনি

ইতিমধ্যে বেলি দুপৰ হৈছে। পৰ্যটকৰ সোঁত বৈছে। মূল পথত ভৰি দিবলৈকে ঠাই নোহোৱাৰ দৰে হৈ পৰিছে। তাৰ মাজৰে বহুতে জাপানৰ পৰম্পৰাগত সাজ কিম'ন' পিন্ধি খোজ দিছে। ভিন্ন ৰঙ আৰু ডিজাইনৰ কিমন'। তাৰ লগত ওখ কাঠৰ চেণ্ডেল গেটা (Geta) পিন্ধি মহিলাসকলে কোনোমতে আগলৈ খোজ দিছে। কিম'ন' পৰিহিত কিছু পুৰুষো চকুত পৰিল। তেওঁলোকৰ কিম'ন'ৰ ওপৰত হাওৰি নামৰ পৰম্পৰাগত দীঘল জেকেট। দেখা পালোঁ, সেই অঞ্চলত এনে পৰম্পৰাগত সাজ দিনটোলৈ ভাড়া দিয়া অনেক দোকান- সেই বাবেই কিজানি পৰ্যটকৰ মাজত সেই জনপ্ৰিয়তা। বহুতো পৰ্যটকে আকৌ খোজেৰে নগৈ হাতেৰে টনা ৰিক্সাত উঠি বাঁহনিৰ শোভা চাইছে। ৰিক্সাবোৰ কলকাতাৰ হাতেৰে টনা ৰিক্সাৰ দৰেই কিন্তু অত্যন্ত সুসজ্জিত। ভাৱিলোঁ, ৰিক্সাৰে গ'লে কাইলৰ অসুখীয়া দেহাই হয়তো আৰাম পালেহেঁতেন। কিন্তু কেৱল পৰ্যটনৰ বাবে হ'লেও দুচকীয়া তেনে ৰিক্সাত উঠিবলৈ মোৰ সত নগ'ল। শাৰীৰিকভাৱে অক্ষম বা বয়সীয়াল লোকৰ বাবেহে এই বাহন নৈতিক আৰু উপযোগী। গতিকে সেই ইচ্ছা বাদ দি লাহে লাহে ভিতৰলৈ খোজ দিলোঁ। 

জাপানী বাঁহনিৰ মাজত আমি
জাপানী ম'ছ' বাঁহ ( Mōsō bamboo, Phyllostachys edulis) ৰ বাঁহনি এয়া। আমাৰ জাতি বাঁহতকৈ কিছু সৰু যেন লগা প্ৰজাতি। কিন্তু অসমৰ যিকোনো বাঁহনিৰ দৰেই সুউচ্চ সেউজীয়াৰ মাজেৰে ছাঁ-পোহৰৰ খেলা।

'এইবাৰ প্ৰথম সঁচা বাঁহ দেখা পাইছোঁ জানা!' কাইলৰ মাতত এছাটি উত্তেজনা!

অসমত কটোৱা শৈশৱে মোৰ বাবে এনে বাঁহনিৰ ৰং-ৰূপ-গোন্ধ সনা বহুতো সোঁৱৰণি সাঁচি ৰাখিছে। সেয়ে কাইলৰ বাবে জীৱনৰ এই প্ৰথম অভিজ্ঞতাৰ অনুভৱ কেনে হ'ব ভাবিবলৈকে আচৰিত লাগিল।

'এবাৰ চুই চোৱা!' মই ক'লোঁ।

প্ৰথমে কাইলে লাহেকৈ বাঁহপাত এখিলা চুই চালে। তাৰপিছত যেন সি আৰু অলপ সাহসী হৈ পৰিল। এইবাৰ বাঁহডালত ধৰি আউজি দিলে। সেই সুযোগতে ফটো এখন তুলি ল'লোঁ। মোৰ সোঁৱৰণিত যেন আৰু এটা অনন্য মুহূৰ্ত যোগ হ'ল! 

জাপানী বান্দৰৰ সৈতে 

আৰাশ্বিয়ামাৰ পৰা উভতাৰ বাটত কাটছুৰা নদীৰ পাৰত হঠাৎ চকুত পৰিল এখন চাইনবৰ্ড- 'ইৱাটায়ামা বান্দৰৰ উদ্যান (Iwatayama Monkey Park)'।

'ইয়াতে জাপানী বান্দৰ চাবগৈ পাৰোঁচোন! নহ'লে এইসময়ত বান্দৰ দেখা পোৱাই মস্কিল।' মই বিশেষ নভৱাকৈয়ে ক'লোঁ। 

জাপানত ভৰি দিয়াৰে পৰা আমি জাপানী বান্দৰৰ সন্ধান কৰি আহিছোঁ। নিক্ক' ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত সচৰাচৰ চকুত পৰে যদিও শীতৰ বতৰ বাবে আমাৰ সেই সৌভাগ্য নহ'ল।

আৰাশ্বিয়ামাৰ কাট্‌ছুৰা নদী

'ঠিক আছে!' কাইলো পলকতে মান্তি হ'ল। কিন্তু টিকেটৰ বাবে মানুহৰ শাৰীত থিয় দিওঁতে দেখা পালোঁ অন্য এক জাননী। বান্দৰবোৰ আৰাশ্বিয়ামা পাহাৰৰ শিখৰতহে দেখা পোৱা যায়। তাৰ বাবে প্ৰায় দুই কিলোমিটাৰ ওপৰলৈ থিয় পাহাৰ বগোৱাৰ প্ৰয়োজন।

'গা কেনে এতিয়া? আকৌ পাহাৰ বগোৱাৰ শক্তি আছেগৈনে?' কাইলক সুধিলোঁ। আজি ধলপুৱাতে মাউণ্ট ইনাৰি বগাই সহস্ৰ ট'ৰী গেট চাই আহিছোঁ। তাৰ পিছতো একেৰাহে খোজ কাঢ়ি থকা হৈছে।

'লাহে লাহে গৈ থাকিম দিয়া।' সি উত্তৰ দিলে।

জাপানী বান্দৰৰ উদ্যানলৈ বাট
কথামতেই কাম। টিকেট লৈ ওপৰলৈ উঠিলোঁ। চৌদিশে সেউজ অৰণ্য। অকোঁৱা-পকোঁৱা বাটটো প্ৰতিটো কেকুঁৰিতে ওপৰলৈ উঠিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। অৱশ্যে বাটৰ কাষত জিৰণি ল'বলৈ চকীৰ ব্যৱস্থা কৰি দিয়া হৈছে। য'তেই তেনে চকী চকুত পৰিল, দুয়ো এখন্তেক বহি জিৰণি লৈ ল'লোঁ। বহু ঠাইত দেখা পালোঁ, জিৰণি চ'ৰাৰ কাষতে চাইনবৰ্ডত জাপানী বান্দৰৰ বিষয়ে তথ্য বা কুইজ আদি। বান্দৰৰ চকুলৈ পোনে পোনে চাব নালাগে, বান্দৰৰ মুখৰ বিভিন্ন অভিব্যক্তিয়ে আচলতে কি বুজায় সেই সকলোবোৰ ফটোসহ বুজোৱাৰ চেষ্টা কৰা হৈছে। উদ্যান গৈ পোৱাৰ আগতেই পৰ্যটকক জাপানী বান্দৰৰ বিষয়ে সজাগ কৰি তোলাৰ সেই ব্যৱস্থা দেখি সুখী হ'লোঁ।

এটা সময়ত দুয়ো পাহাৰৰ শিখৰ পালোঁগৈ। তাতে কোনো আঁৰ-বেঁৰ নোহোৱাকৈ মুকলি মনেৰে বহুতো বান্দৰ চৰি ফুৰিছে। গোলাপী মুখ আৰু ছাই বৰণীয়া দেহৰ জাপানী বান্দৰ (Japanese Macaque) বা বৰফৰ বান্দৰ (snow monkey) সেইবোৰ। মলুৱাৰ পৰা পানীকেঁচুৱালৈকে বিভিন্ন বয়সৰ আৰু আকাৰৰ বান্দৰ। মুঠ ১২০ টামান বান্দৰক এই উদ্যানে প্ৰতিৰক্ষা দি আছে হেনো। পৰ্যটকক বান্দৰবোৰ ওচৰৰ পৰা চাবলৈ দিয়া হৈছে যদিও উদ্যানৰ কৰ্মচাৰীয়ে তৎপৰতাৰে নজৰ দি আছে, যাতে বান্দৰবোৰৰ কোনো অপকাৰ নহয়।

১৯৫৭ চনত জাপানী ব্যৱসায়ী চ'ন'ছুকে ইৱাটা (Sonosuke Iwata)-ই এই এলেকাৰ মাটিখিনি দান দি উদ্যানখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। প্ৰায় বিছবছৰমান উদ্যানখন চলোৱাৰ সকলো খৰচ-পাতি বহন কৰাৰ পিছত কিয়'ট' চহৰে ইয়াৰ দায়িত্ব লয়। বৰ্তমান এই উদ্যানখন এক সুৰক্ষিত বনাঞ্চল। ব্যক্তিগত প্ৰচেষ্টায়ো প্ৰকৃতি সংৰক্ষণত যে কেনে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা ল'ব পাৰে তাৰেই যেন এক উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন এয়া! 

বহুপৰ তাতে বান্দৰবোৰৰ খেলা চাই এটা সময়ত উভতনিৰ বাত বুলিলোঁ। অন্যদিনাৰ গড়ে দহ-বাৰ কিলোমিটাৰৰ তুলনাত দিনটোৰ শেষত আমাৰ খোজে পঁচিছ কিলোমিটাৰ অতিক্ৰম কৰিলে।

'জাপানৰ ৰং ৰূপে অসুখ-ভাগৰ সকলো পাহৰাই ৰাখিব পাৰে কিজানি!' মোৰ স্মাৰ্ট ৱাটছৰ হিচাপ চাই কাইলে ক'লে। চৰ্দিৰ প্ৰকোপত তেতিয়ালৈ তাৰ মাত ভাঙিছে!

ইৱাটায়ামা বান্দৰৰ উদ্যানত জাপানী বান্দৰ

পিছৰ খণ্ডত-

Thursday, 8 January 2026

সূৰ্যোদয়ৰ দেশ জাপানত (৯)

পূৰ্বৰ খণ্ডত-

বাটৰ কণা বিধি

জাপানৰ পাহাৰী নগৰ হাক'নেৰ পৰা কিয়'ট'লৈ বুলি ট্ৰেইনত কাইল আৰু মই। কাইলৰ দুচকুত ছানগ্লাছ, মুখত মাস্ক। ইতিমধ্যে অনলাইন খুঁচৰি গম পাইছোঁ, তাৰ সোঁচকুত কনজাংক্টিভাইটিছ বা সাধাৰণ ভাষাত গোলাপী চকুৰ ৰোগ। আগতকৈও বেছিকৈ ফুলি চকুটো মেলিব নোৱাৰা অৱস্থা। তাতে যোৱা নিশা জ্বৰৰ প্ৰকোপত কাইলে চকুৰ টিপকে নামাৰিলে। মোৰো জ্বৰ জ্বৰ ভাৱ।

'এয়া শেষৰটো ফ্লু টেবলেট- খাই লোৱা। কিয়'ট' পোৱাৰ লগে লগে নতুনকৈ ঔষধ কিনিব লাগিব।' নিজে এটা টেবলেট লৈ শেষৰটো কাইললৈ আগবঢ়াই দিলোঁ।

কানাডাৰ পৰা লৈ অনা ফাৰ্ষ্ট এইড বেগৰ ফ্লু আৰু কাহৰ ঔষধ শেষ হোৱাৰ পথত। চকুৰ কাৰণে কোনো ঔষধ অনা নাছিলোঁৱে বাৰু-কনজাংক্টিভাইটিছ আমাৰ সততে হোৱা ৰোগৰ তালিকাত নাছিল। এই জাপান যাত্ৰাত তেনে একো হোৱাৰ কথাওতো নাছিল!

কাইলে টেবলেটটো লৈ বটলৰ পৰা কোৎ কোৎ কৈ পানী অলপ খালে। তাৰ পিছত দুয়ো ছেনিটাইজাৰেৰে হাত মোহাৰি ল'লোঁ। এই ৰোগ যিকোনো সংস্পৰ্শৰ জড়িয়তে ইজনৰ পৰা সিজনলৈ বিয়পে। গতিকে আমাৰ মাজত ইতিমধ্যে মহামাৰীৰ নীতি-নিয়ম আৰম্ভ হৈছে। মোৰ খাদ্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সকলো বয়-বস্তু কাইলৰ পৰা পৃথক কৰিছোঁ। এনে এটা যাত্ৰাত দুয়ো অসুখীয়া হৈ পৰিলে যে বৰ অসুবিধাত হ'ব!

'জাপানত যে প্ৰায় সকলো মানুহে অনবৰতে মাস্ক পিন্ধে- এই কথাটোৱে আজি মোৰ অস্বস্তি বহুখিনি কমাইছে জানা!' সোঁচকুটো মুদি থাকিয়ে কাইলে ক'লে।

পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ ক্ষেত্ৰত জাপান দেশখন অত্যন্ত সচেতন। তথাপি যোৱা কেইদিন বাছ-ট্ৰেইন-জাহাজেৰে মানুহৰ ভিৰৰ মাজত ঘুৰা-ফিৰা কৰোঁতে কেনেবাকৈ কাইললৈ এই বেক্টেৰিয়াৰ সংক্ৰমণ হ'ল কিজানি।

'ক'ভিডৰ সময়ৰ এনে সচেতনতাই সঁচাই অন্য ৰোগৰ পৰাও বচাই ৰাখিব পাৰে নহয়? মোৰ নিজৰে তেনে অভ্যাস কিছুমান ৰৈ গ'ল।'

'কেনে অভ্যাস?' কাইল যেন কৌতুহলী হ'ল।

'বাৰে বাৰে হাত ধোৱা, পৰাপক্ষত হাতেৰে চকু বা মুখ স্পৰ্শ নকৰা বা ৰাজহুৱা ঠাইত যিমান পাৰোঁ হাত ছেনিটাইজ কৰা আদি।'

কিয়'ট'ৰ ফাৰ্মাচীত জাপানী ঔষধ
'মোৰ সেইবোৰ খেয়ালেই নহয়- সেইকাৰণেই আজি চকুৰ এই অৱস্থা কিজানি!' তাৰ মাতত অলপ আক্ষেপ।

'এতিয়াৰ পৰা দুয়ো সাৱধান হ'ম দিয়া। কনজাংক্টিভাইটিছ তোমাৰ বাওঁচকু বা মোলৈকো বিয়পিলে কষ্ট হ'ব আমাৰ।'

'সঁচা, মোৰ সোঁচকুটোৰে নেদেখিলে একো নাই। সেইটো চকুৰ পাৱাৰ এনেয়ে কম। কিন্তু ভাল বাওঁচকুটো মেলিব নোৱাৰিলেহে বৰ বিপাঙত পৰিম।তাতে এটা চকুত জলদস্যুৰ বিতচকু লগোৱাৰ চখটোও পূৰ নহ'ব!' কাইলে কথাটো পাতলিয়াবলৈকে যেন ক'লে

কিয়'ট'ত ট্ৰেইনৰ পৰা নামোঁ মানে দুপৰ হ'ল। তাৰ পৰা পোনেই গুগল মেপত বিচাৰি ফাৰ্মাচী এখন পালোঁগৈ। আহল-বহল ফাৰ্মাচীত ঠাকে ঠাকে সজাই থোৱা ঔষধৰ লানি। কিন্তু ঔষধবোৰৰ জাপানী আখৰ বুজিব নোৱাৰি অথাই সাগৰত পৰা যেন ভাৱ হ'ল। গুগল ট্ৰেন্সলেটৰ এপত ফটো লৈ এটা এটাকৈ পৰীক্ষা কৰি গ'লোঁ। তথাপি ইমানবোৰ ঔষধৰ মাজত ভীষণ খেলিমেলি লাগি গ'ল। এইবাৰ কাইলে অনলাইন খুঁচৰিলে, জাপানত ইনফ্লুৱেঞ্জা আৰু কনজাংক্টিভাইটিছৰ কি কি ঔষধ পোৱা যায়। কেইবাবিধো ঔষধৰ নাম আৰু ফটো ভাঁহি উঠিল। ফাৰ্মাচীৰ কৰ্মচাৰী তৰুণীগৰাকীক সেয়া দেখুৱাই সি সুধিলে, 

'এই ঔষধকেইটা ক'ত পাম বাৰু?'

সেই বুদ্ধিয়ে কাম দিলে। বিনীত হাঁহি এটাৰে তেওঁ আমাক ফাৰ্মাচীৰ এটা কোণলৈ লৈ গ'ল। তেওঁ দেখুৱাই দিয়া মতে ফ্লু আৰু কাহৰ ঔষধ, চকুত লগাব পৰা কপাহৰ টুকুৰা, এণ্টিবেক্টেৰিয়েল আই ড্ৰপছ সকলো কিনিলোঁ। ঔষধখিনি পাই যেন দুয়োৰে আগৰ উদ্যম ঘুৰি আহিল। তাৰ পৰা হোটেললৈ খোজ লোৱাৰ পৰত কাইলক ক'লোঁ,

'বিশ্বাস হৈছেনে, আমি যে কিয়'ট' পালোঁহি! সপোনৰ নগৰী কিয়'ট'!!'

এইবাৰ কাইলৰ মুখতো হাঁহি বিৰিঙিল। দিনটোত প্ৰথমবাৰৰ বাবে।

কিয়'ট' মহানগৰীৰ চাঞ্জ' এলেকা

কিয়'ট'ৰ স্নিগ্ধ আবেলি

কিয়'ট'ৰ মূল ডাউনটাউন অঞ্চলৰ মাজমজিয়াত কাম' নদীৰ পাৰত আমাৰ হোটেল। কোঠাত সোমাই কাইলে পোনেই বিছনাত বাগৰ দিলে। উজাগৰী নিশা আৰু দিনটোৰ যাত্ৰাৰ ক্লান্তিয়ে যেন আৱৰি ধৰিলে তাক। পিছে কিয়'ট' মহানগৰীৰ ৰং আৰু ৰূপে মোক হাত বাউলি দি মাতিবলৈ ধৰা যেন ভাৱ হ'ল।

'কাম' নদীখন ইমান ওচৰত। মই তাতে এপাক দৌৰি আহোঁ দিয়া। দৌৰিলে জ্বৰ ভাৱটোও যায়েই কিজানি!' 

কাইলে হাঁহি পেলালে। জানো, এই কথাটোত সি খুউব আমোদ পায়। তাৰ মতে, অন্য মানুহে অসুখীয়া দেহক জিৰণি দিয়ে। কিন্তু মই তাৰ পৰিৱৰ্তে দৌৰি অসুখ ভাল কৰিবলৈ চেষ্টা কৰোঁ। 

'বিশ্বাস কৰা বা নকৰা- দৌৰিলে সঁচাকৈ মোৰ গা-মন দুয়োটা সাংঘাতিক ভাল হৈ আহে!' তাৰ মনৰ ভাৱ বুজিয়ে মই ক'লোঁ।

হোটেলৰ পৰা ওলাই চাঞ্জ' এলেকাৰ মূল পথত ভৰি দিলোঁ। আকাশচুম্বী অট্টালিকাবোৰ পাৰ হৈ পূবদিশে ঘুৰিলেই কাম' নদীৰ পাৰ। ভাৱ হ'ল, টকিঅ'ৰ তুলনাত কিয়'ট' মহানগৰীৰ যেন ভিন্ন আৱহাৱা। টকিঅ'ৰ আধুনিক জাক-জমকতাৰ বিপৰীতে কিয়'ট'ৰ অলিয়ে-গলিয়ে পৰম্পৰা আৰু আধুনিকতাৰ এক সমতা চকুত পৰে। টকিঅ'ৰ প্ৰাণচঞ্চলতা আৰু নিয়ন লাইটৰ চমকৰ পৰিৱৰ্তে কিয়'ট'ই যেন তৰপে তৰপে সাঁচি ৰখা ইতিহাস আৰু সংস্কৃতিৰ মননশীলতাৰে অভিভূত কৰি পেলায়।

কিয়'ট'ৰ মাজমজিয়াত কাম' নদী

কাম' নদীৰ দুয়োপাৰে চকুৰে মনালৈকে পথচাৰীৰ বাট। সেইবাটেৰে বহুলোক দৌৰিছে, খোজ কাঢ়িছে, চাইকেল চলাইছে। বহুতে নৈৰ পাৰৰ ঘাঁহনিত বহি স্নিগ্ধ আবেলিৰ শোভা চাইছে। ময়ো সেইবাটেৰেই দৌৰা আৰম্ভ কৰিলোঁ।নদীৰ বুকু শান্ত আৰু অগভীৰ। কিন্তু কৃত্ৰিম বান্ধে কেইবাঠাইত সোঁতৰ ধাৰা তুলিছে। দেখা পালোঁ তাতে বগলী, হাঁহ, বালিমাহী আদি বহুতো চৰাই খাদ্যৰ সন্ধানত ব্যস্ত হৈ পৰিছে। নদীৰ দুয়োপাৰৰ শাৰী শাৰী গছত শৰতৰ ৰং। যেন মহানগৰীৰ হৈ চৈৰ মাজত এক নিৰিবিলি প্ৰকৃতিৰ আলয়। 

কাম' নদীত বগলীৰ জাক

কাম' নদীৰ ৰূপ উপভোগ কৰি বহুকেইখন দলঙৰ তলেৰে দৌৰি পাৰ হৈ গ'লোঁ। যিমানেই দৌৰিলোঁ, সিমানেই যেন মোৰ পঞ্চইন্দ্ৰিয়ৰ প্ৰতিটো ৰন্ধ্ৰ মুকলি হৈ আহিল। কিয়'ট'ৰ এই মহানগৰিক সেউজীয়াৰ ৰং-গোন্ধ আৰু শব্দই মোৰ অন্তৰ্জগত নিজাৰ পেলাই দিলে। সপোন এটাৰ মাজেৰে আলাসতে ওপঙি গৈ থকাৰ দৰে অনুভৱ হ'ল। দৌৰাৰ মাজতে বাটৰ কাষৰ ওখ বননিখিনিত হাত বুলাই যেন নিজকে পতিয়ন নিয়ালোঁ, 'এয়া বাস্তৱ- মায়াময় সপোন এটাৰ দৰে ভাৱ হোৱা এক বাস্তৱ 
এই অপৰূপ আবেলি!' 

নদীৰ কেইবাঠাতো পানীত প্ৰকাণ্ড শিল পাৰি প্ৰাকৃতিক দলং। শিলবোৰ কাছৰ আকৃতিৰ। ইটোৰ পৰা সিটো শিললৈ যথেষ্ট দুৰত্ব। তাৰ মাজেৰেই বহুতে  জাঁপ মাৰি পাৰ হৈছে। ময়ো সেই শিলৰ দলং পাৰ হৈ সিটো পাৰেৰে উভতনি দৌৰ দিলোঁ। হোটেল পাওঁহি মানে সঁচাকৈ মোৰ দেহত জ্বৰৰ চিন-মোকাম নোহোৱা হৈছে!

অনিগিৰিৰ প্ৰথম সোৱাদ

হোটেলৰ কাষত বহুকেইখন ৰেস্তোৰাঁ। নিশাৰ আহাৰৰ বাবে কাইল আৰু মই তাৰে এখনত সোমালোঁ- নাম অনিগিৰি য়া গ'কু। তেনেই কণমানি ঠেক ৰেস্তোঁৰা। একেসময়তে কেৱল চাৰিজন মানুহহে বহিব পাৰে। আমি গৈ বহোঁ মানে বাহিৰত মানুহে শাৰী পাতিবলৈ আৰম্ভ কৰিলেই। 

কাউণ্টাৰত মাথোঁ এগৰাকী আদহীয়া জাপানী লোক। মেন্যুখন দি তেওঁ ক'লে,

'অৰ্ডাৰ কৰিবলৈ সাজু হ'লে মোকে জনাব- কি খাব বিচাৰে।'

তেওঁৰ কাষতে দুখন ওখ টুল টানি লৈ দুয়ো বহিলোঁ। মেন্যু চাই দেখোঁ, খাদ্যও এবিধেই- অনিগিৰি। জাপানী চাউলৰ ত্ৰিভুজাকাৰ বল। ভাপত সিজোৱা জাপানী সৰু দানা চাউলৰ সৈতে বিভিন্ন উপকৰণ মিহলাই সাগৰীয় শেলাইৰে মেৰিয়াই দিয়া হয়। মেন্যুত থকা ভিন্ন ধৰণৰ অনিগিৰিৰ নাম চাই অৰ্ডাৰ কৰিলোঁ।

কিয়'ট'ত অনিগিৰিৰ সোৱাদ

দহমিনিটৰ ভিতৰতে আমাৰ সন্মুখত অনিগিৰিৰ প্লেট আগবঢ়াই দিলেহি। পাঁচবিধ বিভিন্ন অনিগিৰি- ব'নিট' ফ্লেক, মেয়'নেজ আৰু চামন মাছ, মণ্টাইক', ৱাগু আৰু  ইকুৰা অনিগিৰি। এবিধ এবিধকৈ সোৱাদ লৈ চালোঁ। তেনেই সহজ যেন লগা খাদ্যবিধৰ কি যে অপূৰ্ব স্বাদ! সাগৰীয় শেলাইৰ ভিতৰত চাউলৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰা বিভিন্ন উপকৰণে সম্পূৰ্ণ এটা ভিন্ন সোৱাদ আনি দিছে—সাগৰীয়, টেঙা, উমামি বা অলপ মিঠা। 

সেই সোৱাদ লৈ বুজিলোঁ, জাপানত এই অনিগিৰিৰ জনপ্ৰিয়তা কিয় ইমান বেছি। এয়া ঘৰৰ খাদ্যৰ দৰে আৰামদায়ক খাদ্য- বৰ গধুৰ যেন ভাৱ নহয়, কিন্তু পেট ভৰায়। বৰ তৃপ্তিৰে সেয়া সামৰি ওলাই আহিবৰ পৰত কাইলৰ দুচকুলৈ এবাৰ চালোঁ।

'আহ, সোঁচকুটো যথেষ্ট ভাল দেখাইছে। কিন্তু কিন্তু....'

'কিন্তু কি?' মোৰ মাতত চিন্তাৰ সুৰে হয়তো কাইলকো চিন্তিত কৰিলে।

'কিন্তু এতিয়াচোন বাওঁচকুটো ৰঙা হৈ আহিছে- অকণমান ফুলিছেও!!'

মুহূৰ্ততে আমাৰ দুয়োৰে মুখদুখন আশংকাৰ ছাঁয়াই ক'লা কৰি পেলালে।

কিয়'ট' মহানগৰীত মই

পিছৰ খণ্ডত-

Monday, 5 January 2026

সূৰ্যোদয়ৰ দেশ জাপানত (৮)

পূৰ্বৰ খণ্ডত-

মিছিমাৰ আকাশীপথ

জাপানৰ পাহাৰী নগৰী হাক'নেৰ ৰাতিপুৱা। গ'ৰাৰ পৰা বাছখন অকোঁৱা পকোঁৱা বাটেৰে পাহাৰৰ ওপৰলৈ উঠিছে। বাছৰ খিৰিকীৰ সিপাৰে দেখা দিছে হাক'নে পৰ্বতমালাৰ শাৰী শাৰী শিখৰ। উত্তৰৰ নিক্ক'ৰ দৰে ইয়াত শৰতে এতিয়াও পূৰ্ণ ৰূপত ধৰা দিয়া নাই। গতিকে দুই এটা হালধীয়া-সুমথিৰা কোণৰ বাহিৰে প্ৰায় সকলো ঠাই সেউজীয়া। কিন্তু সেই সেউজীয়াৰ তীব্ৰতা যেন চকু চাৎ মৰা- ইমান সতেজ (lush) আৰু প্ৰাচুৰ্যময়! যেন প্ৰকৃতিয়ে প্ৰাণ ঢালি ৰং বোলাই দিছে। অপলক নেত্ৰে সেই ৰূপ চাই গ'লোঁ। সেইৰূপেৰে দুয়ো যেন দেহ-মনলৈ কিছু সতেজতা অনাৰো চেষ্টা কৰিলোঁ। কাইলৰ জ্বৰীয়া গা- মোৰো জ্বৰ জ্বৰ ভাৱ এটা আৰম্ভ হৈছে। কিন্তু আজিৰ দিনটোত যে শুই থকা নাযায়-আজিৰ দিনটো আমাৰ বাবে মাউণ্ট ফুজি দৰ্শনৰ একমাত্ৰ সুযোগ! অতদিনে শুনি অহা জাপানৰ সকলোতকৈ সুপ্ৰসিদ্ধ ঠাই মাউণ্ট ফুজিৰ ৰূপ নিজ চকুৰে চোৱাৰ হেঁপাহৰ সন্মুখত জ্বৰীয়া গা কোন কূটা?!

প্ৰায় এঘণ্টাৰ বাছ যাত্ৰাৰ অন্তত দুয়ো মিছিমা চহৰত নামিলোঁগৈ। আমাৰ বিপৰীতমুখী হাক'নে লুপৰ প্ৰথম গন্তব্যস্থান, জাপানৰ আটাইতকৈ দীঘলীয়া ওলমা দলং এই মিছিমা স্কাইৱাক বা আকাশীপথ। হাক'নে লুপৰ এটা অংশ যদিও এই ওলমা দলংখন প্ৰকৃততে হাক'নে চহৰৰ সীমাৰ বাহিৰত মিছিমা চহৰতহে আছে। আকাশীপথৰ দিশে খোজ দি কাইলক ক'লোঁ,

'যি দেখিছোঁ আজি ইয়াৰ পৰা মাউণ্ট ফুজি দেখা পোৱাৰ আশা কম, নহয়?'

কাইলৈ মূৰ তুলি চালে। ঘন ডাৱৰৰ চাদৰৰ সুৰুঙাইদি অ'ত ত'ত নীলিম আকাশে কোনোমতে ভুমুকি মাৰিছে। কিন্তু সান্তনাৰ সুৰত সি ক'লে,

'ক'ব নোৱাৰি। বতাহৰ কোব যথেষ্ট- চোৱাচোন কেনেকৈ ডাৱৰবোৰ লাহে লাহে গৈ আছে। কোনোবা পাকত মাউণ্ট ফুজিয়ে ডাৱৰ ফালি দেখা দিবও পাৰে।'

মিছিমা আকাশীপথত মই

দুয়ো মনে-প্ৰাণে তাকে আশা কৰি মিছিমা আকাশীপথত ভৰি দিলোঁগৈ। মাউণ্ট হাক'নেৰ পশ্চিমে এক বিস্তৃত উপত্যকাৰ সেউজ অৰণ্যৰ ওপৰত এই চাৰিশ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ওলোমা দলং। উত্তৰে কিক'ৰ' ন' ম'ৰি বনাঞ্চল (Kicoro no Mori Forest)। পশ্চিমদিশে দিগন্তত ধৰা দিলে চুৰুগা উপসাগৰ (Suruga Bay) আৰু নোমাজু এল্পছ (Numazu Alps)-ৰ শিখৰ। ৩৬০ ডিগ্ৰীৰ সেই পেনোৰমিক দৃশ্য উপভোগ কৰি ওলোমা দলঙেৰে খোজ দি সঁচাই দেহ-মন পাতলি আহিল। সোঁমাজ পাই চকুত পৰিল সোঁহাতে এটা সৰু জলপ্ৰপাত, নাম মাটছুঅ' (Matsuo falls)। সেই জলধাৰা ধলধলাই নামি অহাৰ শব্দ, তলৰ অৰণ্যৰ পৰা ভাঁহি অহা চৰাই কিচিৰ মিচিৰ মাত- সকলো মিলি এক অপূৰ্ব প্ৰাকৃতিক দৃশ্যপট। 

মিছিমা আকাশীপথৰ সেউজীয়া আৰু দিগন্তত চুৰুগা উপসাগৰ আৰু নোমাজু এল্পছ

দলংখনৰ সিমূৰে আইচক্ৰীমৰ দোকান, ৰেষ্টোৰাঁৰ লগতে এক সংগ্ৰহহালা। তাৰ লগতে লাগি থকা উদ্যানখনত ছেগৱে', ট্ৰীৱাক আৰু জিপ লাইনিং আদিৰ দৰে প্ৰকৃতিৰ কোলাত কৰিব পৰা অভিযানৰ সুবিধাও আছে। সময়ৰ নাটনিৰ বাবে সেই লোভ সামৰি আমি আকৌ অহাবাটেৰে উভতিলোঁ। তাতে চকুত পৰিল, ওলোমা দলঙৰ সমান্তৰালকৈ থকা জিপ লাইনেৰে 'ওহোওওওও' কৈ চিঞৰি পাৰ হৈ গ'ল দুগৰাকী পৰ্যটক! উভতাৰ বাটত মিছিমা আকাশীপথৰ গিফট ষ্ট'ৰত এপাক সোমালোঁ। তাৰ প'ষ্টকাৰ্ডবোৰ চাই ঈৰ্ষা উপজিল মোৰ। ৰ'দোজ্জল দিনত সেই ওলোমা দলঙৰ পৰা মাউণ্ট ফুজিৰ কি যে মনোৰম ৰূপ! আজি আমাৰ ভাগ্যতহে সেয়া নিমিলিল!

'সময়-সুবিধা ওলাব দিয়া- এতিয়াও সময় আছে!' কাইলে ক'লে।

প'ষ্টকাৰ্ডত দেখা পোৱা ৰ'দোজ্জল দিনৰ মিছিমা আকাশীপথ আৰু মাউণ্ট ফুজি

শান্তিৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ

এইবাৰ অহাবাটেৰে বাছে পুনৰ গতি ল'লে। গ'ৰালৈ যোৱা বাটৰ প্ৰায় আধাবাটত অশ্বি হ্ৰদ। হ্ৰদৰ পাৰত নামি এইবাৰ আমি খোজ দিলোঁ পীচ ট'ৰী (Hakone Jinjya Heiwa-no-Torii/ Peace Torii) বা শান্তিৰ প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ বুলি। হ্ৰদৰ পানীত থিয় দি আছে সেন্দূৰবৰণীয়া প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ছটা স্তম্ভ। এই স্তম্ভবোৰ জাপানী চাইপ্ৰেছ কাঠেৰে সজা।মাজৰ মূল উলম্ব স্তম্ভ দুটা (জাপানী ভাষাত হাশ্বিৰা)ৰ ওপৰত দ্বাৰৰ পথালি স্তম্ভ দুটা (নুকি আৰু কাছাগি)। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ তলেৰে হ্ৰদৰ কিছু মাজলৈ যাব পৰাকৈ কংক্ৰিটৰ বাট এটা। তাৰ মাজেৰে হ্ৰদৰ নীলিম পানী আৰু চৌদিশৰ অৰণ্যৰ ৰূপ মনোৰম।

হাক'নেৰ শান্তিৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত কাইল আৰু মই

এই ট'ৰী বা প্ৰৱেশদ্বাৰ হ্ৰদৰ পাৰতে থকা এহাজাৰ বছৰীয়া প্ৰাচীন শ্বিন্টো মন্দিৰ হাক'নে মন্দিৰ (Hakone Shrine)-ৰ অংশ।  শ্বিন্টো মন্দিৰৰ ট'ৰী গেটবোৰ পবিত্ৰতা আৰু অশুচিৰ মাজৰ সীমা বুলি গণ্য কৰা হয়। গতিকে আধ্যাত্মিকভাৱে এই প্ৰৱেশদ্বাৰ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ। পিছে এইখন প্ৰৱেশদ্বাৰ শেহতীয়াকৈ অতিকৈ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিল সামাজিক মাধ্যমৰ জড়িয়তে। এই দ্বাৰৰ ফটো ইনষ্ট'গ্ৰামত ভাইৰেল হৈ পৰাৰ পিছত এতিয়া প্ৰতিদিনে শ শ পৰ্যটক আহে। তাৰ পৰিণতিতে কিজানি এতিয়া এই দ্বাৰৰ সন্মুখত নানা চৰকাৰী বিধি-নিৰ্দেশনা। ফটো তুলিবলৈ বিশেষ শাৰী ঠিক কৰি দিয়া হৈছে। প্ৰত্যেককে অনুৰোধ কৰা হৈছে- পোন্ধৰ মিনিটতকৈ বেছি সময় যাতে নলয়। 

অশ্বি হ্ৰদৰ পাৰৰ বাট

ভাগ্যক্ৰমে মানুহৰ ভিৰৰ পৰা হাত সৰাৰ বাবে আমাৰ কৌশলে আজি কাম দিলে। হাক'নে লুপৰ শেষৰফালে আবেলিহে ইয়াত পৰ্যটকৰ ভিৰ লাগে। গতিকে মানুহৰ শাৰীত থিয় নিদিয়াকৈয়ে নিৰিবিলিকৈ শান্তিৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ৰূপ উপভোগ কৰাৰ সুযোগ পালোঁ। 

হ্ৰদৰ পাৰে পাৰে অৰণ্যৰ মাজেৰে বাট এটা দেখি এইবাৰ সেইদিশে খোজ ল'লোঁ। পুৱাৰ সময় বাবে চৰাইৰ সক্ৰিয়তাও বেছি। ইফালে-সিফালে চৰাই চাই আগবাঢ়োঁতে কাণত পৰিল এটা বিশেষ মাত- টি-ট্ৰিৰি-ট্ৰি-টুৰি-টিটুই। মোৰ মনত তাৰ অসমীয়া অনুবাদ (mnemonics) -কি কৱ-কি কি হ'ল-কৈ দেঅ'! চিনাকি চিনাকি লগা মাতটোৱে মোক কৌতুহলী কৰি তুলিলে। ভালকৈ চাই দেখা পালোঁ, জোপোহা বাঁহৰ মাজত জপিয়াই ফুৰিছে এটা কণমানি চৰাই। ডাঠ সেউজীয়া দেহত ৰঙা ঠোঁট আৰু হালধীয়া ডিঙি। ক'লা দুচকুৰ চাৰিওফালে এটা পাতল হালধীয়া দাগ- দেখাত চছমা পিন্ধি থকাৰ দৰে।

'এইটোচোন ৰেড-বিলড লিঅ'থ্ৰিক্স (Red-billed Leiothrix) চৰাই!' মই প্ৰায় চিঞৰি উঠিলোঁ। 

ডক্টৰেট গৱেষণাৰ সময়ত নাগালেণ্ডত দেখা পাইছিলোঁ এই চৰাইবিধ। সেইবাবেই এই চিনাকি চিনাকি ভাৱ। পিছত গ'ম পালোঁ, দক্ষিণ চীন আৰু হিমালয়ৰ স্থানীয় এই চৰাইটো আশীৰ দশকত জাপানলৈ অনা হৈছিল- বিলাতী চৰাইৰ ব্যৱসায়ৰ বাবে। তাৰপৰাই ঘটনাক্ৰমে মুকলি হৈ চৰাইটো এতিয়া প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ অংশ হৈ পৰিল। এয়াও যেন মানুহৰ দূৰদৃষ্টিবিহীন কাৰ্যকলাপৰ এক নিদৰ্শন। খাদ্য আৰু বাহ সজা ঠাইৰ বাবে থলুৱা চৰাইৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতা কৰি এনে যিকোনো বিলাতী প্ৰজাতিয়ে স্থানীয় পৰিস্থিতিতন্ত্ৰলৈ আশংকা আনি দিব পাৰে।

ৰেড বিল্ড লিঅ'থ্ৰিক্স চৰাই; ফটো: Dibyendu Ash

জলদস্যুৰ জাহাজেৰে যাত্ৰা

বতৰ তেতিয়াও ডাৱৰীয়া। দুয়ো গৈ অশ্বি হ্ৰদৰ পাৰত থকা ম'ট'হাক'নে পীয়েৰত থিয় দিলোঁগৈ। ক্ষন্তেক পিছতে চকুত পৰিল হ্ৰ্দৰ বুকুৰে আহি থকা জলদস্যুৰ জাহাজখন। হাক'নেৰ পৰ্যটনৰ এক বিশেষ আকৰ্ষণ এই জলদস্যুৰ জাহাজৰ যাত্ৰা (Sightseeing Pirate Cruise)।কাষ চাপি অহাৰ লগে লগে দেখা পালোঁ ৰঙা জাহাজৰ ওপৰত ৰছীৰে টানি ৰখা বহু খলপীয়া চেইল (sail) আৰু সন্মুখলৈ টোৱাই থকা কামানৰ লগতে ঢাল-তৰোৱাল লৈ সোণালী সৈনিকৰ প্ৰতিমূৰ্তি। কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে জাহাজখন ঘাটত লাগিল। দুয়ো পোনেই ওপৰৰ ডেকলৈ উঠি গ'লোঁ। সকলোতে জলদস্যুৰ বিভিন্ন ডিজাইন আৰু অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰে সুসজ্জিত- যেন সকলো দিশৰ পৰা পৰ্যটকক জলদস্যুৰ অভিজ্ঞতা দিয়াৰ প্ৰয়াস! পিছে এই জাহাজ কোনো স্থানীয় জলদস্যুৰ সৈতে জড়িত ইতিহাসৰ বাবে নহয়, কেৱল পৰ্যটনৰ বাবেই মুকলি কৰা হৈছিল।

অশ্বি হ্ৰদৰ বুকুত জলদস্যুৰ জাহাজ

লাহে লাহে জাহাজখনে অশ্বি হ্ৰদৰ নীলিম বুকুৰে বাট বুলিলে। তাৰ লগে লগে ভাঁহি উঠিল ইটোৰ পিছত সিটোকৈ পাৰৰ সেউজ পাহাৰবোৰ, হাক'নে মন্দিৰৰ শান্তিৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু কেইবাখনো সৰু-বৰ নাও। হাজাৰ হাজাৰ বছৰৰ আগতে আগ্নেয়গিৰিৰ উদগীৰণৰ ফলত এই হ্ৰদ সৃষ্টি হৈছিল হেনো। কিন্তু এতিয়া এই ঠেক দীঘলীয়া হ্ৰদটোৰ শান্ত বুকুত তেনে এক বিস্ফোৰক ঘটনাৰ যেন কোনো চিন-মোকাম নাই। এতিয়া ই অপূৰ্ব প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰে হাক'নেৰ প্ৰশান্তিময় আত্মাৰ প্ৰতীক হৈ ৰৈছে। জলদস্যুৰ জাহাজৰ পৰা প্ৰাণভৰি টানি ল'লোঁ সেই পেনোৰ'মিক দৃশ্য আৰু প্ৰশান্তিৰ ছাঁয়া।

অশ্বি হ্ৰদৰ বুকুৰ পৰা শান্তিৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ

প্ৰায় এঘণ্টীয়া যাত্ৰাৰ শেষত আমাৰ জাহাজখন গৈ হ্ৰদৰ  উত্তৰ মূৰত থকা ট'গেণ্ডাই বন্দৰ (Togendai Port)ত লাগিল। ইতিমধ্যে আমাৰ পেট কলমলাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। গতিকে তাতে থকা ৰেষ্টোৰাঁ এখনলৈ সোমাই গ'লোঁ। ৰেষ্টোৰাঁৰ মেন্যুত জলদস্যু আৰ্হিৰ কুকুৰা মাংস দেখি তাকে অৰ্ডাৰ কৰিলোঁ। এডাল দীঘলীয়া খৰিকাত মাংস, মিছা মাছ আৰু কেইবাবিধো পাচলিৰ পোৰা। লগতে এটুকুৰা নেমু আৰু বিলাহীৰ চাটনি। 
দিনটোৰ ঘুৰা-ফুৰাৰ শেষত সেই জলদস্যুৰ খাদ্যই যেন যথেষ্ট সকাহ দিলে।
হাক'নেৰ জলদস্যুৰ জাহাজত 

জলদস্যুৰ খাদ্যৰ জুতি লৈ থকাৰ মাজতে কাইললৈ চাই মই আচৰিত হ'লোঁ, 'তোমাৰ সোঁচকুটো বৰলে বিহাৰ দৰে ফুলি আছে। কি হৈছে, কাইল?'

'ইয়ে  হয় নেকি! আজি পুৱাৰে পৰা চকুটোৱে আমনি দি আছে। মাজতে এবাৰ জোৰেৰে মোহাৰি দিলোঁ কাৰণে ফুলিল নেকি!'

'বিষাইছে নেকি?'

'নাই- বিষ নাই। কিন্তু অস্বস্তিকৰ ভাৱ এটাহে আহি আছে- চকুত কিবা এটা সোমাই থকাৰ দৰে।'

ইতিমধ্যে তাৰ জ্বৰীয়া গা- তাতে আকৌ চকুৰ আমনি। কাইলৰ কাৰণে অলপ চিন্তাত পৰিলোঁ। 

'একো নাই দিয়া- আজি উভতি গৈ জিৰণি ল'লেই ঠিক হৈ যাব চাগৈ।' কাইলে ক'লে।

অশ্বি হ্ৰদৰ পাৰত জলদস্যুৰ খাদ্যৰ সোৱাদ

ওৱাকুডানি আগ্নেয়গিৰি

ট'গেণ্ডাই বন্দৰৰ লগতে লাগি আছে ট'গেণ্ডাই ষ্টেচন। তাৰ পৰা ওৱাকুডানি আগ্নেয়গিৰি (Owakudani) লৈ যাবলৈ ৰ'পৱেৰ বাবে সাজু হ'লোঁ। সেই ষ্টেচনৰ এটা মূৰত জলদস্যুৰ জাহাজৰ বাবে পৰ্যটকৰ দীঘলীয়া শাৰী দেখি কাইলে ক'লে, 'আমি হাক'নে লুপ বিপৰীত মূৰত আৰম্ভ কৰি ভাল কৰিলোঁ দেই!' 


ট'গেণ্ডাইৰ পৰা ওৱাকুডানিলৈ ৰ'পৱে

'সঁচাই! এতিয়া মাউণ্ট ফুজিয়ে দেখা দিলেই ভাগ্য মুকলি হয়!' হাঁহি হাঁহি মই ক'লোঁ। 

মাউণ্ট হাক'নেৰ নামনিৰ অপূৰ্ব সেউজীয়া অৰণ্যৰ ওপৰেৰে কেবল কাৰত গৈ থাকোঁতেও একেটা ভাৱেই দোলা দি থাকিল। স্বচ্ছ কাঁচেৰে আবৃত সৰু কেবল কাৰ। আমাৰ দৰে সকলো পৰ্যটকে সন্মুখৰ সলনি পশ্চিমদিশে ডাৱৰ ফালি মাউণ্ট ফুজিয়ে দেখা দিয়াৰ আশাত কেমেৰা সাজু কৰি ৰ'ল। এবাৰ  চকামকাকৈ সেই শিখৰ দেখা পাই বহুতে চিৎকাৰ কৰি উঠিল। কিন্তু এইবাৰো যেন ফুজিয়ে আমাক জোকাইহে গ'ল। পলকতে ডাৱৰৰ আঁৰত লুকাই পৰিল। পোন্ধৰ মিনিটৰ আকাশীপথৰ শেষত আমাৰ সন্মুখত ধৰা দিলে এটা শিলাময় অনুৰ্ব্বৰ যেন লগা পাহাৰে। তাৰ খাদৰ পৰা স্ৰ্পিল গতিৰে অহৰহ আকাশলৈ উঠি গৈছে ঘন বগা ধোঁৱাৰ কুণ্ডলী। ৰ'পৱেৰ পৰা নমাৰ লগে লগে নাকত লাগিল এক উৎকট গোন্ধ। চৌদিশে যেন হাজাৰ গেলা কণী!

'সেয়া হাইড্ৰ'জেন ছালফাইড নহয়নে?' কাইললৈ চাই মই ক'লোঁ। দুয়ো প্ৰায় দৌৰি যোৱাদি ষ্টেচনৰ পৰা ওলাই গ'লোঁ। জীৱনৰ প্ৰথমটো আগ্নেয়গিৰি চোৱাৰ উত্তেজনা আৰু কিছু আশংকা বুকুত লৈ।

অতপৰে দেখি অহা শৰতৰ পৰ্বতীয়া অৰণ্য আৰু প্ৰাচুৰ্যময় সেউজীয়াৰ এক বৈপৰীত্য এয়া। চৌদিশৰ  উকা পাহাৰৰ নামনিত এক বিশাল উপত্যকা। তাৰ বহু কোণৰ পৰা ধোঁৱাৰ বিশাল কুণ্ডলী উঠিছে। 

ওৱাকুডানি 

প্ৰায় ৩,০০০ বছৰ পূৰ্বে আগ্নেয়গিৰি উদগীৰণৰ ফলত ওৱাকুডানিৰ সৃষ্টি হৈছিল। এতিয়াও এই অঞ্চলটো ভূতাত্ত্বিকভাৱে সক্ৰিয় হৈয়েই আছে। গতিকে অহৰহ এই অঞ্চলটোৰ গতিবিধি পৰ্যবেক্ষণ কৰা হয়। পৰ্যটকে চাব পৰাকৈ কেইবাঠাইতো ৰেলিঙৰ ব্যৱস্থা কৰি দিয়া হৈছে। তাৰ পৰা আগলৈ প্ৰৱেশ নিষিদ্ধ। তেনে এটা ৰেলিঙত থিয় দি চাই ভাৱ হ'ল যেন পৃথিৱীৰ জ্বালামুখী শক্তিক তেনেই ওচৰৰ পৰা অনুভৱ কৰাৰ সুযোগ পালোঁ। প্ৰাকৃতিক শক্তি আৰু নিৰন্তৰ পৰিবৰ্তনৰ এক শক্তিশালী সোঁৱৰণ যেন সেয়া!

ওৱাকুডানিৰ ক'লা কণী
তাতে ওৱাকুডানিৰ অন্য এক আকৰ্ষণ ক’লা কণীৰো সোৱাদ লৈ চালোঁ।  ওৱাকুডানিৰ পানীত সিজোৱা সাধাৰণ কুকুৰাৰ কণী ক'লা হৈ আহে। ইয়াৰ চালফাৰ সমৃদ্ধ পানী আৰু আগ্নেয়গিৰিৰ খনিজ পদাৰ্থই কণীৰ খোলাটো ক’লা কৰি পেলায়। কিন্তু ভিতৰৰ অংশটো একেবাৰে স্বাভাৱিক আৰু খাব পৰা হৈ থাকে। স্থানীয় লোককথা অনুসৰি এনে এটা ক’লা কণী খালে সাত বছৰ আয়ুস যোগ হয়। তাৰ পৰিণতিতে পৰ্যটকৰ মাজত এই কণী ইমান জনপ্ৰিয়! কাইল আৰু মই চাৰিটা কণীৰ টোপোলা এটা কিনি তাতে খাই চালোঁ। তাৰ সোৱাদ যিকোনো সিজোৱা কণীৰ দৰেই। অৱশ্যে ওৱাকুডানিৰ ৰূপ উপভোগ কৰি সেই কণী খোৱাৰ আমেজেই বেলেগ যেন লাগিল!

ওৱাকুডানিৰ অঞ্চলটো বিশাল। পৰ্যটকৰ সাংঘাতিক ভিৰ বাবে ভালেসংখ্যক ভিউপইণ্টৰো ব্যৱস্থা কৰি দিয়া হৈছে। তেনে এঠাইতে মাউণ্ট ফুজিৰ দিশে মুখ কৰি  আমি এইবাৰ বহি ল'লোঁগৈ। আকাশত ঘন ডাৱৰ কিন্তু স্থৱিৰ হৈ থকা নাই। লাহে লাহে পশ্চিমলৈ গৈ আছে। গতিকে আমিও আজি ফুজি দৰ্শনৰ আশা এৰিব পৰা নাই। কোনোবা এচপৰা ডাৱৰ আঁতৰি যেন যিকোনো মুহূৰ্ততে উদ্ভাসিত কৰি দিব ফুজিৰ ৰূপ!

প্ৰায় আধাঘণ্টাৰ অপেক্ষা আৰু ক'লা কণীৰ টোপোলা খালী হোৱাৰ পিছত কাইলক ক'লোঁ, 'যাওঁ ব'লা।' মোৰ মাতত কিছু হতাশা, কিছু চিন্তা।

দেখিয়ে বুজিছোঁ, কাইলৰ গা বেয়া হৈ আহিছে। কাহ এটা আৰম্ভ হৈছে। লগতে সোঁচকুটো আগতকৈও ফুলি প্ৰায় মুদ খাই পৰিছে।

নীৰৱে উভতনি বাট ল'লোঁ ষ্টেচনলৈ বুলি। কেইখোজমান দি এনেয়ে এবাৰ ঘুৰি চাই কাইলে চিৎকাৰ কৰি উঠিল। আহ্‌ সেয়াচোন ঘন ডাৱৰৰ ওপৰত মাউণ্ট ফুজিৰ শিখৰ! দুয়ো পুনৰ দৌৰ দিলোঁ ভিউ পইণ্টলৈ। নিজৰ চৰ্ততে যেন মাউণ্ট ফুজিয়ে আমাৰ বহুদিনীয়া হেঁপাহটো পূৰ কৰিলে। কৃতজ্ঞতা আৰু প্ৰাপ্তিৰ আবেগে মোক বুৰাই পেলালে।

দিনটোৰ লুকা-ভাকুৰ অন্তত মাউণ্ট ফুজিৰ দৰ্শন

পিছৰ খণ্ডত-