Sunday, 26 February 2023

সংযোগ (চুটিগল্প)

ৰেষ্টোৰাঁখনৰ ঠিক সন্মুখতে থিয় দি ফাৰহানাই ফোনটো উলিয়াই চালেতিনি বাজিবলৈ এতিয়াও দহ মিনিট বাকী। বিনীতক ইয়াতে ঠিক তিনিবজাত লগ পোৱাৰ কথা। ক'ৰবালৈ যাবলৈ থাকিলে তাই প্ৰায়ে সময়তকৈ আগেয়ে সেই ঠাই ওলায়গৈ; আজিও তাৰ ব্যতিক্ৰম নহ'ল। তাইৰ দৰে সিও আগতীয়াকৈ আহি ৰৈ আছেহি নেকি বাৰু? কথাটো মনলৈ অহাৰ লগে লগে তাই সন্তৰ্পণে ইফালে-সিফালে চালে। 

চাৰিওদিশে মুম্বাইৰ আবেলিৰ চিৰাচৰিত ব্যস্ততা। সন্মুখৰ পথত অলেখ অসংখ্য গাড়ী-মটৰ, স্কুটাৰ-চাইকেল আৰু পদচাৰীৰ অন্তহীন সোঁত।বাটৰ সিপাৰে এজন বেপাৰীয়ে পাউ ভাজি কৰিছে। তাৱাৰ পাউৰুটীত বাটাৰৰ টুকুৰাবোৰ ফিচ্‌ ফিচ্‌ শব্দ কৰি গলিছে। প্ৰকাণ্ড কেৰাহীখনৰ আলু আৰু বিলাহীৰ ৰঙা মছলাত বুদ্বু‌দনি উঠিছে। কাষতে থিয় দি সেই পাউ ভাজিৰ সোৱাদ লোৱাত ব্যস্ত দুজনমান গ্ৰাহক যেন ইমান ব্যতিব্যস্ততাৰ মাজতো এই মুহূৰ্তটো কেৱল তেওঁলোকৰে।

বিনীত যেন লগা কাকো চকুত নপৰিল। দেখিলেও জানো তাক চিনি পাব? তাই ফোনত বিনীতৰ ফটোখন আকৌ এবাৰ চালে। হাহোঁ নাহাহোঁকৈ থকা এখন মুখ— ডাঠ চেলাউৰিৰ তলত গম্ভীৰ দুচকু, কাণৰ তললৈকে পৰা কেকুৰা চুলি। বাম্ব'ল নামৰ ডেটিং এপটো খুলি আন ফটো দুখনতো চকু ফুৰালে। এেখনত সাগৰৰ ঢৌৰ সন্মুখত বিনীতৰ হাঁহিভৰা মুখ; আনখনত ঘৰুৱা পৰিৱেশৰ ক্ল'জ আপ। প্ৰতিখনতে যেন এক ভিন্ন ব্যক্তিত্ব, ভিন্ন আৱহাৱা।

অগ্যতা মেচেজ লিখিলে— তাই সোনকালেই আহি পাইছেহি বুলি। তাৰ পিছত নিজৰ অজানিতেই পুৰণি মেচেজবোৰ পঢ়ি চালে। মাথোঁ দুসপ্তাহৰ আগৰ অনলাইন চিনাকি। প্ৰথমে বিনীতেই দুই এটা কথা সুধিছিল। সৌজন্যসূচক কথা-বতৰাৰ পিছত সি কৈছিল  অনলাইন কথা পতাৰ সলনি মুখামুখিকৈ লগ পাব খোজে। ডিজিটেল পৃথিৱীত আন্তৰিকতাৰ সুবাস বিচৰাত এতিয়াও অসহজ ফাৰহানা; তথাপিও কিবা এক টানত যেন মান্তি হৈছিল।

কিছুপৰলৈ একো উত্তৰ নাপাই তাই ৰেষ্টোৰাঁলৈ সোমাব খুজি আকৌ ৰৈ গ'ল। বিপৰীত দিশৰ পৰা খোজেৰে আহি থকা এজন যুৱকে তাইলৈ চাই হাত দাঙিছে। মুখৰ স্মিত হাঁহিটোতে ফাৰহানাই চিনিলে— সেয়া বিনীত! ফটোৰ দৰেই কিছু দীঘল কেকুৰা চুলি। মূৰৰ সোঁমাজত এটা পনিটেইল, দুয়োকাষৰ চুলি চুটিকৈ কটা। শুধ বগা টিচাৰ্টত নীলা এক অবোধ্য আঁক বাঁক,গাঢ় নীলা ডিছট্ৰেছ্ড‌ জিনছ—  এক নিজস্ব ষ্টাইল।

বিনীতে ইংৰাজীতে সম্ভাষণ জনাই ক'লে, অলপ দেৰি হৈ গ'ল নহয়? তাই যেন বেয়া নাপায়। সিহঁত যেন বহুদিনৰ চিনাকি তেনে এটা ভাৱেৰে সি ক'লে। ফাৰহানাই এক স্বস্তিৰ নিশ্বাস পেলালে। ভাৱ হ'ল, এই ল'ৰাজনৰ সৈতে মুকলিকৈ কথা পাতিব পাৰি; নিশ্চিন্তে একেলগে বহিব পাৰি। সেই স্বস্তিৰ উৎস কি, তাই নিজেও বুজিব নোৱাৰিলে। 

দুয়ো ৰেষ্টোৰাঁলৈ সোমাই যোৱাৰ পৰত বিনীতে মিঠা হাঁহি এটাৰে ক'লে, তাইক বৰ ধুনীয়া দেখাইছে! ফাৰহানাৰ দেহত এটা কুহুম বৰণীয়া ড্ৰেছ। তাৰ ওপৰত ডাঠ নীলা ডেনিমৰ জেকেটটো। প্ৰথম ডেট বুলিয়ে মুখত কিছু প্ৰসাধন। বিনীতৰ কথাষাৰে তাইৰ মুখখন ৰাঙলী কৰি পেলালে। মূৰৰ পৰা ভৰিৰ আঙুলীলৈকে যেন এটা মৃদু শিহৰণ বৈ গ’ল। হাঁহি এটাৰে তাই ক’লে, “থেংক ইউ।”

ৰেষ্টোৰাঁৰ এচুকৰ দুজনীয়া টেবুলখনত সিহঁত মুখামুখিকৈ বহিল। বিনীতে মেন্যুখন হাতত লৈ চকু ফুৰালে। সেই সুযোগতে ফাৰহানাই আঁৰ চকুৰে তালৈ দুবাৰমান চালে—যেন সেই মুখখনত আপোনত্বৰ কিবা এক চানেকিৰ সন্ধান কৰিলে। উদ্বেলিত মনত একেটাই প্ৰশ্ন। ভাৱিব পাৰিনে এনেকৈয়ে কাৰোৱাক জীৱনসংগী কৰাৰ কথা? এনেকৈয়ে দুটা সমান্তৰাল বাট মিলি যোৱাৰ কথা?

বিনীতে মূৰ তুলি চাওঁতে দুয়োৰে চকুৱে চকুৱে পৰিল। তাইৰ অপ্ৰস্তুত ভাৱটো লক্ষ্য নকৰা যেন দেখুৱাই সি সুধিলে, কি খাব খোজে? তাৰ পিছত নিজেই পৰামৰ্শ দিলে—ভিণ্ডালু খাই চাবলৈ। মুম্বাইৰ অন্য কোনো ঠাইতে ভিণ্ডালুৰ এনে সোৱাদ বিচাৰি পাবলৈকে টান।

সি ইয়ালৈ প্ৰায়ে আহে নেকি—  ফাৰহানাই সুধিলে। সশব্দে হাঁহি সি ক'লে, ঠিকেই ধৰিছে তাই। ভিণ্ডালুৰ টানতেই প্ৰায়ে সেই ৰেষ্টোৰাঁলৈ আহিছে। মাথোঁ নক'লে, এই ঠাই তাৰ আৰু প্ৰিয়দম্বাৰ প্ৰিয় ঠাই আছিল; এৰা-এৰি হোৱাৰ পিছত সি বহুদিনৰ মূৰত আজিহে তাত পুনৰ ভৰি থৈছেহি।

ফাৰহানায়ো নক'লে—  ইয়াৰ পৰা যে তাইৰ এপাৰ্টমেণ্টলৈ খোজেৰে মাথোঁ দহমিনিটৰ বাট।তাই বহুবাৰ ইয়াৰ খাদ্যৰ জুতি লৈছে। কিন্তু আগতে কেতিয়াও বিনীতৰ সৈতে দেখাদেখি হোৱা মনত নপৰে। কোনে জানে, বহুবাৰ হয়তো এই ৰেষ্টোৰাঁৰ আশেপাশে সিহঁত ইটোৱে সিটোৰ কাষেৰে পাৰ হৈ গৈছে। মহানগৰীৰ ভিৰত হয়তো অজানিতে ইটোৱে সিটোৰ কান্ধত খুন্দা এটা মাৰি গৈছে। তেনেকৈ লগ পায়ো নোপোৱা হৈ শেষত সিহঁত কিজানি মুখামুখি হৈছেগৈ ডিজিটেল পৃথিৱীখনত! 

খাদ্য অহালৈ গতানুগতিক চিনাকি পৰ্ব চলিল। ফাৰহানা অসমৰ নহয় জানো—বিনীতে সুধিলে। তাৰ এজন বন্ধুৰ ঘৰ গুৱাহাটীত। বন্ধুৰ লগতে কেইবাৰমান অসমলৈ গৈছে। অঁ হয় নেকি! তাই পিছে শিৱসাগৰৰহে। মাথোঁ এবছৰ আগতেহে অসম এৰি আহি মুম্বাইত চাকৰি লৈছেহি। বিনীত মাৰাঠী ল'ৰা। বাংগালোৰত ডাঙৰ হৈছে।োবাংগালোৰ এৰি মুম্বাইলৈ অহা এয়া আঠবছৰেই হ'বৰ হ'ল! সি সযতনে মনতে সামৰি থ'লে, প্ৰথম দেখাতেই যে ফাৰহানাক তাৰ ভাল লাগি গৈছে। অনলাইন আৰু অফলাইন- দুয়োখন পৃথিৱীতে। কিন্তু অভিজ্ঞতাই শিকাইছে, এই প্ৰথম আবেগ কেতিয়াবা বৰ ক্ষণস্থায়ী - পলকতে বতাহত মিলি যাব পৰাকৈ এক ক্ষণিকৰ স্পৰ্শ যেন।

এনেতে ৱেইটাৰে ডহী পুৰীৰ প্লেটখন থৈ গ'ল। ঘুৰণীয়া পুৰীকেইটাৰ ভিতৰত আলু পিটিকা, তাৰ ওপৰত মিহিকৈ কুটা পিয়াজ, ধনীয়া, বিলাহী আৰু ভূজীয়া—একেবাৰে ওপৰত উপচি পৰা দৈ। কথাৰ মাজতে ফাৰহানাকো ল'বলৈ কৈ বিনীতে বৰ তৃপ্তিৰে এটা ডহী পুৰী মুখত ভৰালে। তাৰ অজানিতে ওঁঠৰ ঠিক তলৰ চিকুণ দাঢ়িখিনিত অলপ দৈ লাগি গ’ল। ডহী পুৰী হাতত লৈও ফাৰহানাৰ চকু সেইখিনিতেই থমকি ৰ’ল। বহু চেষ্টা কৰিও দৃষ্টি আঁতৰাব নোৱাৰিলে। নিজকে মনতে কিছু ভৰ্ৎসনা কৰি তাই সংকোচেৰে কৈ পেলালে—

“বিনীত, তোমাৰ মুখত অলপ দৈ লাগি আছে।”

বিনীত ক্ষন্তেকৰ বাবে ৰ’ল, তাৰ পিছত অকণো বিব্ৰত নোহোৱাকৈ হাঁহিলে। নেপকিন এখন টানি লৈ মুখখন মোহৰিলে। তাৰপিছত সুধিলে, গ'লনে এতিয়া? হা অঁ,  আৰু অলপ ওপৰলৈ… অঁ, তাতে। তাৰ ওঁঠযুৰিলৈ তেনেকৈ চাই থাকি ফাৰহানাৰ মুখখন ৰঙা পৰিল।

'অঁ কি কৈ আছিলোঁ?' সি আকৌ কথাৰ আঁত ধৰিলে। 

খোৱা সামৰালৈকে সিহঁতৰ কথা-বতৰা চলিল। আগতেও ফাৰহানাই এনেদৰে অনলাইন পৰিচয়ৰ সূত্ৰ লৈ ভিন্নজনৰ সৈতে বহিছে একেলগে খাইছে, কথা পাতিছে, কেতিয়াবা অস্বস্তিকৰ নীৰৱতাত উজুটিও খাইছে। আজিও তাৰ ব্যতিক্ৰম নহ'ল। 

কিন্তু প্লেটবোৰ লৈ ৱেইটাৰ আঁতৰি যোৱাৰ পিছত দুয়ো হাত টেবুলত থৈ তাইৰ ফালে কিছু হাউলি বিনীতে সুধিলে, 'ফাৰহানা, কথা এটা সোধোঁ।' 

ফাৰহানাই হাতৰ নেপকিনখন থৈ তালৈ চালে। কি সুধিব খুজিছে সি? তাইৰ অতীত সম্পৰ্ক? বিয়া? নে পৰিয়ালৰ কথা?  ইয়াৰ আগতেও তাই বহু প্ৰশ্নৰ মুখামুখি হৈছে। যেন তাই অভ্যস্ত হৈ পৰিছে।

'তুমি আচলতে কি বিচাৰা?' 

তাই থতমত খালে। মানে?

'জীৱনত কি বিচাৰা তুমি?' 

এইটো প্ৰশ্ন তাইক কোনেও সোধা নাই। সাধাৰণতে চখ, কাম বা পৰিয়াল-বন্ধু-বান্ধৱৰ কথা পাতে। কিন্তু সকলোৰে আঁৰত উখল মাখল লগাই থকা এই প্ৰশ্নটো সুধিবলৈ কাৰো যেন সাহস নহয়।  

তাই নীৰৱে থকা দেখি সি যেন সহজ কৰিবলৈকে ক'লে,

'ধৰা, অজিৰ পৰা দহবছৰৰ পিছত তুমি নিজৰ জীৱনটো কেনেকৈ কল্পনা কৰি ভাল পোৱা?'

'চাকৰিৰ ইণ্টাৰভিউত এনে প্ৰশ্নৰ উত্তৰ  দিছোঁ। কিন্তু নিজৰ জীৱনত কি বিচাৰোঁ সেয়া কেতিয়াও সুধি চোৱা নাই।কোনে জানে, তেতিয়ালৈ জীয়াই থাকিম বা নাথাকিম!' 

ফাৰহানাই হাঁহিলে। যেন হাঁহিৰ আঁৰত লুকুৱাব খুজিলে তাইৰ দেহ-মনলৈ অহা শিহৰণটো, হৃদয়লৈ মুকলি হ'ব খোজা বাটটো। 

কিন্তু বিনীতৰ দুচকুত তেতিয়াও প্ৰশ্নটো ওলমি থাকিল। অগ্যতা তাই ক'লে, যোৱা পঁচিছ বছৰে পৰিয়ালৰ মাজত একেখন ঠাইতে থাকি তাই এটা সপোন দেখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। সেই সীমিত পৰিধিৰ সিপাৰে থকা পৃথিৱীখন চোৱাৰ। তাই ফুৰিব বিচাৰে। নতুন ঠাইৰ নতুন অভিজ্ঞতাবোৰৰ কথা লিখিব বিচাৰে। তাইৰ বহুদিনীয়া সপোন, ট্ৰেভেল ৰাইটাৰ হোৱা!

বিনীতে একমনে শুনিলে। তাই কোৱা প্ৰতিটো শব্দ যেন সি বুকু পাতি ধৰিলে। তাৰ পিছত ক'লে, সিও ফুৰি ভাল পায়। সেই হেঁপাহতেই বাংগালোৰ এৰি আহিছিল। কিন্তু এতিয়া লাহে লাহে কোনোবা এঠাইত ঘৰ পতাৰ হেঁপাহটো বাঢ়ি আহিছে। নিজাকৈ এখন ঘৰ, ল'ৰা-ছোৱালীৰে সৈতে এখন সুখৰ সংসাৰৰ সপোন তাৰ। 

ফাৰহানা নীৰৱে ৰ'ৱ নোৱাৰিলে। নাই, তাই এতিয়াই ল'ৰা-ছোৱালীৰ কথা ভাৱিব নোৱাৰে। পৰিয়ালৰ আৱেষ্টনীৰ পৰা ওলাই নিজাকৈ জীৱনটো গঢ়িবলৈ লৈছেহে। ল'ৰা-ছোৱালীৰ কথা ভৱাৰ আগতে বহুত কৰিবলৈ আছে, বহুত চাবলৈ আছে, বহুত শিকিবলৈ আছে। সেই যাত্ৰাত তাই মাথোঁ এজন সংগী বিচাৰে। 

দুয়োৰে হাঁহিত কিছু মোলান পৰিল। যেন এটা নতুন বাট মুকলি হোৱাৰ আগতেই চাট্‌ কৈ জপনাখন বন্ধ হৈ পৰিল। তথাপি হয়তো সেই সম্ভাৱনাৰ বতাহছাটিয়ে সিহঁতক সহজে লগ এৰা দিব নুখুজিলে। সেয়ে কথা-বতৰা চলি থাকিল।

ইতিমধ্যে সিহঁতৰ চাৰিওফালৰ টেবুলবোৰত নতুন মুখ কিছুমানে ভিৰ কৰিলেহি। বিনীতে দীঘলকৈ এটা উশাহ টানি ফাৰহানাৰ চকুত চকু থৈ ক'লে, 'তেন্তে? ইয়াৰ পৰা ক'লৈ?' 


ফাৰহানাই এপলক সেই চকুযুৰিলৈ চালে। তাৰ মিচিকিয়া হাঁহিত মুদ খাই যাব খোজা চকুযুৰিত যেন এজাক ৰ'দৰ তিৰবিৰণি। সিহঁতে জানি গৈছে, সিহঁতৰ সপোনবোৰৰ ৰং ভিন্ন। সেই ৰঙেৰে যুগ্ম জীৱনৰ ৰামধেনু গঢ়াৰ কথা ভাৱিব নোৱাৰি। কিন্তু এই ল'ৰাজনক ভালকৈ জনাৰ হেঁপাহটোও যেন তীব্ৰ হৈ আহিছে!

তাই একো নোকোৱা দেখি বিনীতেই ক'লে, 'অলপ খোজ কাঢ়িবা? জুহু বীচ্চত?' তাই মূৰ দুপিয়ালে। দুয়ো কেফেৰ বাহিৰ হ'ল। 

আবেলিৰ ৰাঙলী বেলিয়ে মুম্বাইৰ আকাশত ফাকু খেলিছে তেতিয়া। সেয়া উপভোগ কৰিবলৈকে হয়তো সাগৰৰ পাৰত অলেখ অসংখ্য মানুহ ৷ শাৰী শাৰীকৈ থকা ফাষ্ট ফুড ষ্টলবোৰত মানুহৰ বিৰ দি বাট নোপোৱা অৱস্থা৷ ইমান মানুহ, ইমান আড়ম্বৰ!

বালিত ভৰি থৈয়ে ফাৰহানাই চেন্দেলযোৰ খুলি ল'লে। বিনীতেও। দুয়োৰে ভৰিৰ পতাই বালি স্পৰ্শ কৰিলে। গালে-মুখে হাত বুলাই গ'ল সাগৰীয় চেঁচা বতাহজাকে। আস্‌ কি অপূৰ্ব সেই আমেজ!  কিছু বিভোৰ হোৱাদি হৈ দুয়ো মানুহৰ ভিৰ এৰি কিছু শান্ত তীৰ এটালৈ খোজ দিলে। খোজৰ লগে লগে অনুভৱৰ ঢৌবোৰে উঠা-নমা কৰিলেহি। তাৰ কিছুমানে শব্দৰ ৰূপ ল'লে। কিছুমানে নিশব্দে খলকনি তুলি তুলি ৰৈ গ'ল। দুয়োৰে মনত।

'মই বৰ কষ্টত উঠা, জানা ফাৰহানা। মদাহী দেউতা, সকলো কষ্ট-অত্যাচাৰ সহি নিমাতে ৰোৱা মা। প্ৰত্যেক ৰাতি দেউতাৰ ভয়ত তাপ মাৰি ৰোৱা দাদা আৰু মই সপোন দেখিবলৈ লৈছিলোঁ সেই অশান্তিৰ পৰা ওলোৱাৰ।নিজাকৈ এটা সুখী পৰিয়াল গঢ়াৰ। সেই সপোনটোৱেই আমাক কিজানি শক্তি দিছিল। সকলো কষ্ট সহিও পঢ়িবলৈ, নিজৰ ভৰিত থিয় দিবলৈ।'

কৈ কৈ বিনীত এচটা শিলত বহি পৰিল। আকাশৰ মুঠি মুঠি ৰং বোৰ যেন তাৰ মুখত পৰিলহি। নীৰৱে তাৰ কাষতে ফাৰহানা বহি পৰিল।

'দাদাৰ এতিয়াৰ সুখৰ সংসাৰখন দেখি বৰ ভাল লাগে। তেনেকুৱা সুখী পৰিয়াল এটাৰ কাৰণে মোৰ হেঁপাহটোও তীব্ৰ হৈ উঠে।' বিনীতে লাহেকৈ ক'লে।

সিহঁতৰ সন্মুখত জুহুৰ ৰাশি ৰাশি বালি। তাৰ সিপাৰে সৰু-বৰ ঢৌৱে কঁপাই থকা সাগৰৰ বুকু।ফাৰহানাৰ তাক বহু কথাই সুধিবৰ মন গ'ল। জানিবৰ মন গ'ল সেই নিদাৰুণ শৈশৱৰ কথা, সেই অন্ধকাৰত ৰ'দ এছাটি হৈ উজ্বলি উঠা সপোনটোৰ কথা।

কিন্তু তাই একো নুসুধিলে। মাথোঁ ক'লে, 'মই বিচাৰোঁ সুখে দুখে লগ দিব খোজা আপোন কাৰোবাক। যাৰ সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিপৰীতে হ'লেও মোৰ কাষত থিয় দিয়াৰ সৎ সাহসখিনি আছে।' 

তাইৰ মাতটো কিছু কঁপিল— ঘাত-প্ৰতিঘাতৰ বুকু ফালি ওলোৱা এক আকলুৱা হেঁপাহ হৈ ওলাল সেই মাত। বিনীতে কিছু কৌতুহলেৰে তাইলৈ চালে, কিন্তু একো নুসুধিলে। সোধা হ'লেও জানো তাই ক'লেহেঁতেন চিৰজীৱন কাষত ৰোৱাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিও কেনেকৈ তাইৰ জীৱনত নিৰুদ্দেশ হৈ গৈছে ভালপোৱা। কেনেকৈ  'ভালপোৱাতকৈ ধৰ্ম-জাত-পাত একোৱে ডাঙৰ নহয়' বুলি কোৱা একালৰ আপোনজনৰ মাজত কণমান সৎ সাহসৰ অভাৱ ঘটিছে। সমাজে না বোলাৰ লগে লগেই তেওঁ তাইৰ বাবে অচিনাকি হৈ গৈছে। তথাপি যেন তাই বিশ্বাস কৰিব খোজে, ভালপোৱা হেৰাই যোৱা নাই। ক'ৰবাত এতিয়াও ৰৈ আছে তাইৰ বাবে সেই সঁচা ভালপোৱা আৰু সেই ভালপোৱাক মৰ্য্যদা দিব পৰা সততা। লাগিলে সেয়া চিনাকি পৃথিৱীতে হওক বা অচিনাকি অনলাইন পৃথিৱীতে হওক। বন্ধু-বান্ধৱে ক'বৰ দৰে- হ'পলেছ ৰোমাণ্টিক তাই!

তাই উচপিচাই থিয় দিলে। তাকে দেখি বিনীতো উঠিল। 

'মোৰ যাবৰ হ'ল!' তাই ক'লে।

নিজকে ফাঁকি দিব নোৱাৰে তাই। সিহঁতৰ সপোনৰ স্বৰলিপিৰে এটা গান হ'ব নোৱাৰে। জানি-বুজিও কিছু ক্ষুব্ধ হ'ল যেন তাই। এই এটা কথা যদি আজি নাজানিলেহেঁতেন, কাৰ কি অপকাৰ হ'লহেঁতেন? তাই আকৌ এবাৰ লগ কৰিব পাৰিলেহেঁতেন বিনীতক। এতিয়াতো এটাই বাট সিহঁতৰ বাবে। অতীতত এনে কথা নাছিল। জীৱনত কি বিচাৰে, কি নিবিচাৰে সেয়া ভাৱি প্ৰেমত পৰাৰ অৱকাশ নাছিল। কিন্তু সেয়া নভৱাটোৱেই কিজানি ভুল হৈ গ'ল। সেইবাবেই একালৰ প্ৰিয় মানুহবোৰৰ সৈতে বাটবোৰ সলনি হৈ গ'ল। বহু জিলমিলীয়া সপোন কাঁচৰ ঘৰৰ দৰে তচ-নচ হৈ গ'ল।

সিহঁত নীৰৱে উভতিল। জুহুৰ বালিত তেতিয়া উদাসীন সন্ধিয়াৰ ৰেখা। মূৰৰ ওপৰেৰে উৰি গ'ল দুটামান পানীকাউৰী। মূলপথটো পাই দুয়ো ক্ষন্তেক ৰ'ল। ফাৰহানাই ক'লে, 'বিনীত, তোমাক লগ পাই, কথা পাতি বহুত ভাল লাগিল। কিন্তু তুমিতো বুজিছাই আমি একেলগে এটা সম্পৰ্কৰ কথা ভাৱিব নোৱাৰোঁ।'

বিনীতে শেঁতা হাঁহি এটাৰে ক'লে, জানে। তাইৰ লগত আবেলিতো কটায়ো তাৰ বৰ ভাল লাগিল।

ফাৰহানাই চাই থাকোঁতেই আন্ধাৰ- পোহৰৰ খেলাৰ মাজত মহানগৰীৰ ভিৰত বিনীত হেৰাই গ'ল। তাৰপিছতো কিছুপৰ তাই তাতে তভক মাৰি ৰ'ল। কিছুমান মানুহ কিয় প্ৰথম চিনাকিতে আপোন আপোন লাগি যায়? তাই জনা নাছিল। জনা নাছিল, কিছুমান উত্তৰ পোৱাৰ আগতেই যে জীৱন আগবাঢ়ি যায়।

সেই সাক্ষাতৰ ঠিক দহ বছৰৰ পিছত। ফাৰহানাই খৰধৰকৈ চ্যুটকেছত কাপোৰ জাপিছে। আন্দামান দ্বীপলৈ এসপ্তাহৰ ট্ৰিপ। তাইৰ মেনেজিং ডিৰেক্টৰে ইতিমধ্যে যাবলগীয়া ঠাইবোৰৰ এখন তালিকা ইমেইল কৰিছে। লগতে কৈছে, 'আমাৰ আলোচনীত সেই ঠাইৰ কেৱল ধুনীয়া ফটোৱে নহয়, তাৰ থলুৱা জীৱন, খাদ্য, কলা-সংস্কৃতি গোটেইবোৰ দেখুৱাব পাৰিব লাগিব। মনত ৰাখিবা ফাৰহানা।'

তাই উল্লাসিত হৈ উঠিছে। কিমান দিনৰ পৰা পুহি ৰখা এই হেঁপাহ! ক'ভিডৰ কবলত পৰি যোৱা দুটাবছৰে বন্দী হৈ ৰোৱাৰ পিছত এইটো প্ৰথম ট্ৰিপ!

চ্যুটকেছটো বহা কোঠালৈ টানি আনোঁতে তাই অফিচ কোঠাটোলৈ ভুমুকিয়াই চালে। লকডাউনৰ সময়ত অফিচ হৈ পৰা আলহী কোঠাটোত এতিয়া চকী-টেবুল এযোৰ আৰু কিতাপৰ দুটা আলমিৰা। তাৰ কাষতে ৰখা দুজনীয়া চোফাখনত বহি আছে বিনীত। 

বিনীতৰ মুখত বয়সৰ চাপ পৰিছে। পনিটেইল কৰিব পৰাকৈ চুলিও নাই, আগৰ সেই চখো হয়তো নাই। কিন্তু সেই একেই দুচকুৰ তিৰবিৰনি, সেই একেই যাদুকৰী হাঁহি। 

ফাৰহানাই চ্যুটকেচটো দুৱাৰ-মুখতে এৰি সোমাই গ'ল। গৈ তাৰ কাষতে চোফাখনতে বহি সুধিলে,

'তোমাৰ কাপোৰ-কানি সামৰিলা জানো? যোৱাৰ এঘণ্টা আগত কৰিবলৈ নথ'বা আকৌ!'

সি হাঁহিলে। ফাৰহানাই বুজিলে তাই সদায়ে সময়তকৈ বহু আগতেই সাজু হোৱাটোক লৈ সি হাঁহিছে। আন্দামানলৈ যাবলৈ এতিয়াও যে তিনিদিন বাকী!

তাই কৃত্ৰিম খঙেৰে তাৰ কান্ধত ভুকু এটা দিলে। সি হাঁহি হাঁহি ক'লে,

'এই চোৱা, আজি কি বিচাৰি পালোঁ!'

তাৰ কোচত এটা গধুৰ এলবাম। তাৰ প্ৰথম পৃষ্ঠাতে থকা ফটো এখন উলিয়াই তাইৰ ফালে আগবঢ়াই দি ক'লে,

'এইখনেই কিজানি আমি একেলগে তোলা প্ৰথম ফটো, নহয়নে?'

ফাৰহানাই ৰ' লাগি চালে ফটোখনলৈ। মেৰিন ড্ৰাইভত দুখন চাইকেলত ধৰি থিয় দিছে দুয়ো। পিছফালে উত্তাল সাগৰ। ফাৰহানাৰ ৰঙা চোৱেট চাৰ্টটো ফটোত জিলিকি উঠিছে। তাতোকৈ উজ্বল হৈ জিলিকিছে তাইৰ হাঁহি। তাইৰ কাষতে চাইকেলৰ হেণ্ডেলত ধৰি থকা বিনীতৰ চকুৱে মুখে ভাগৰৰ চিন। সিয়ে কৈছিল, 'তোমাৰ ভাল লগা কিবা এটা কৰোঁ ব'লা।'

কি যে এক অপৰূপ আমেজ সেই সোঁৱৰণিৰ, সেই সান্নিধ্যৰ, সেই আৰম্ভণিৰ! জুহু বীচ্চৰ প্ৰথম সন্ধিয়াটোৰ দুদিন পিছতে বিনীতৰ ফোন আহিছিল। সুধিছিল, আকৌ এবাৰ লগ কৰিব নেকি? সেই এটা ফোনকলেই যেন সিহঁতৰ জীৱনৰ পৰিক্ৰমা সলাই পেলালে। 

ফটোখন চাই বিনীতে আবেগেৰে ক'লে, 'এইবোৰ সংযোগ বুজিছা! আমি ক'ব নোৱাৰাকৈয়ে জীৱনৰ আলি-কেঁকুৰিত ৰৈ থাকে। প্ৰায়ে কথাবোৰ ভৱাৰ দৰে নহয়। কিন্তু এই নভৱা, আশা নকৰা সংযোগবোৰ ভৱাবোৰতকৈ বেছি ভাল হয়।' 

ফাৰহানাই তাৰ কান্ধত লাহেকৈ মূৰটো থ'লে।

'সঁচা! কোনে জানিছিল তুমি যে মোৰ সৈতে দিহিঙে-দিপাঙে ঘুৰিও এখন সংসাৰ কৰিবা!' ফাৰহানাই ক'লে।

'কোনে জানিছিল!' বিনীতে দোহাৰিলে। 

প্ৰায় অভ্যাসবশত: দুয়োৰে হাত দুখন ৰ'লগৈ ফাৰহানাৰ তলপেটটোত-একলা দুকলাকৈ বাঢ়ি অহা জীৱনটিৰ ওপৰত।